105 Kübitlik Güç: Çin’in Kuantum Bilgisayarı Artık Ticari Erişimde

Çin Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (USTC) tarafından geliştirilen Zuchongzhi 3.0 tasarımına dayanan süperiletken kuantum bilgisayarı, China Telecom Quantum Group (CTQG) ve QuantumCTek tarafından kurulan altyapı üzerinden ticari erişime sunuldu; sistem, şirketler, araştırmacılar ve geliştiricilere bulut üzerinden uzaktan erişim ve kullan-öde modelinde hesaplama süresi karşılığı hizmet veriyor.

DONANIM VE PERFORMANS

Cihazda 105 okunabilir kübit ve 182 kuplör içeren bir çip kullanılıyor; bu düzen, kübitler arasındaki etkileşimlerle karmaşık hesaplamaları mümkün kılıyor. Resmî açıklamalara göre sistem, kuantum rastgele devre örnekleme görevlerinde dünyanın en güçlü klasik süper bilgisayarına göre yaklaşık bir katrilyon kat daha hızlı sonuç verebiliyor.

UYGULAMA VE ÖNEM

Rastgele devre örnekleme testleri doğrudan pratik uygulama sağlamasa da kuantum avantajı eşiğinin aşıldığını göstermek için kritik kabul ediliyor; bu eşik, malzeme modelleme, şifreleme ve yapay zekâ gibi alanlara ölçeklenme açısından önemli bir kilometre taşı sayılıyor.

HEFEI EKOSİSTEMİ VE BULUT PLATFORMU

USTC’den Pan Jianwei, Zhu Xiaobo ve Peng Chengzhi liderliğindeki ekip daha önce 105 kübitin güvenilir işlenmesini göstermişti; aynı çip ailesi üzerine inşa edilen yeni ticari dağıtım, laboratuvar başarılarını hizmet katmanına taşıyor. Makine, CTQG tarafından işletilen Tianyan kuantum bulutuna bağlanacak ve dünya çapındaki kullanıcıların uzaktan erişimine açılacak. Tianyan platformu Temmuz 2025 itibarıyla farklı ölçeklerde makineler ve toplamda 880 kübitlik bir süperiletken küme barındırdığı ve Kasım 2023 lansmanından bu yana milyonlarca ziyaret ve deneye ulaştığı bildirildi.

TRENDLER VE DOĞRULAMA

Bulut tabanlı kuantum hizmetleri donanım gereksinimi olmadan algoritma denemelerine imkân tanıyor; süperiletken mimaride kübitlerin düşük sıcaklıklarda tutarlılığını korumak ölçeklendirmede en büyük mühendislik zorluklarından biri olmaya devam ediyor. ‘Kuantum avantajı’ ve ticarî iddiaların bağımsız doğrulanması zor olabiliyor ancak CTQG–QuantumCTek girişimi Çin’in kuantum araştırmalarını küresel aktörlerle rekabet edecek noktaya taşıma niyetini gösteriyor.