2023 yılında Nijer’in Agadez çölünde keşfedilen Mars kökenli göktaşı, geçtiğimiz günlerde New York’taki Sotheby’s Müzayede Evi’nde 5,3 milyon dolara alıcı buldu. Satışın ardından Nijer hükümeti, uluslararası kaçakçılık şüphesiyle Madencilik Bakanlığı’nın talebi üzerine resmi bir soruşturma başlattı. Olay, ülkenin izni olmadan gerçekleştirilen satışın tüm kaçakçılık unsurlarını taşıdığı gerekçesiyle değerlendiriliyor.
GÖKTAŞININ KEŞFİ VE YOLCULUĞU
2023’te başkent Niamey’e 900 kilometre uzaklıktaki Agadez çölünde kimliği açıklanmayan bir “göktaşı avcısı” tarafından bulunan parça:
- Ağırlık: 24,5 kilogram
- Uzunluk: 38 santimetre
- Adı: NWA 16788
Ufak bir numune önce Çin’in Şanghay Astronomi Enstitüsü’nde incelendi ve Mars’tan geldiği kesinlik kazandı. 2024’te ise Roma’daki İtalyan Uzay Ajansı ve Toskana’daki özel bir galeride sergilenerek bilim çevrelerinin beğenisine sunuldu.
SATIŞ SONRASI TEPKİLER
New York’taki 5,3 milyon dolarlık satış, Nijerli sosyal medya kullanıcıları arasında sert tartışmalara yol açtı. Tepkiler şöyle özetlenebilir:
- Göktaşının Nijer’e düşmesine rağmen ülkenin haberi olmadan satıldığı vurgulandı.
- Satış gelirinden Nijer’in de pay alması gerektiği savunuldu.
- Bazı kullanıcılar göktaşının çalındığını öne sürerek hukuki adımların hızlandırılmasını talep etti.
AGADEZ: GÖKTAŞI AVCILARININ CAZİBE MERKEZİ
Mars yüzeyinden fırlayarak yaklaşık 225 milyon kilometrelik bir yol kat eden bu göktaşının Agadez çölünde bulunması tesadüf değil. Bölge, meteor avcılarının gözdesi hâline geldi çünkü:
- Toplam alanın yaklaşık yüzde 90’ı Sahra Çölü ile kaplı.
- Geri kalan yüzde 10’u, Air Dağları olarak bilinen üçgen formasyonlu kayalık masifler içeriyor.
- Çöl iklimi, geniş ve çıplak gözle rahatça izlenebilen açık alanlar sunuyor.
- Yıllık yağış miktarı son derece düşük, bu da meteor kalıntılarını toprak altı derinliklerine gömülmekten koruyor.
Bu kombinasyon, Agadez’i hem araştırmacılar hem de göktaşı avcıları için bir mıknatıs haline getirdi.