Techlosure 
Yılın başında Santorini çevresinde art arda yaşanan sarsıntılar, adada okulların kapanmasına ve binlerce kişinin tahliyesine yol açmıştı. Uzmanlar başlangıçta bu hareketliliğin büyük bir fay kırılması mı yoksa volkanik bir etkinlik mi olduğunu tartıştı; kısa süre sonra olaylar “deprem fırtınası” olarak nitelendirildi.
MAGMA DALGALARI SARSINTIYA NEDEN OLUYOR
Bilim insanları, sekiz haftalık dönemde kaydedilen yaklaşık 25 bin sarsıntıyı makine öğrenimi yöntemleriyle tarayarak veriyi ayrıştırdı. Bu analizler, sarsıntıların yüzeyin yaklaşık 15 kilometre altında ve Santorini’nin 50 kilometre kuzeydoğusunda başlayan derin bir süreçle ilişkili olduğunu gösterdi.
Araştırma, depremlerin kaynağında yatay yönde ilerleyen magma akışının bulunduğunu ortaya koydu. Magmanın sürekli bir akış yerine dalgalar halinde hareket ettiği, bu dalgaların yeni çatlaklar açıp bazılarını kapatarak her seferinde basınç değişimleri yarattığı ve böylece sarsıntıları tetiklediği belirlendi.
SANTORİNİ İLE BALIKESİR DEPREMİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
Uydu verileri ve diğer ölçümler magmanın hacmini tahmin etmeye imkân verdi; hesaplamalar, magmanın oldukça büyük olduğunu gösterse de, mevcut basınç ve kaldırma kuvvetinin bir patlamaya yol açacak düzeyde olmadığı anlaşıldı. Bu nedenle büyük bir patlama gerçekleşmedi.
Ayrıca, Türkiye’de Balıkesir’de gözlemlenen benzer deprem fırtınasıyla Santorini olayları arasındaki olası bağlantı gündemde olsa da şu ana kadar iki bölge arasındaki doğrudan ilişki kesin olarak kanıtlanmadı.
Çalışmanın sonuçları hakemli bilimsel dergide yayımlandı ve yapay zekâ destekli ayrıştırma yöntemlerinin, yüzeydeki titreşim verilerinden derin yeraltı süreçlerini ayırt etmede güçlü bir araç olduğunu gösterdi. Araştırma, volkanik bölgelerde risk değerlendirmesi ve erken uyarı sistemleri için yeni yaklaşımlar sunuyor.
About the Author
