Techlosure 
Bilgisayar tarihinin en nadir keşiflerinden biri Utah Üniversitesi’nde yaşandı. Kahlert Bilgisayar Okulu’nda yapılan depo temizliği sırasında, 1973 tarihli orijinal UNIX V4 teyp makarası gün yüzüne çıkarıldı. Üzerinde 2008 yılında vefat eden mühendis Jay Lepreau’nun el yazısı bulunan makarada, bilgisayar biliminin temel taşlarından biri olan UNIX’in dördüncü sürümünün tam kopyasının yer aldığı düşünülüyor.
YARIM YÜZYILLIK SESSİZLİK SON BULDU
Keşfi sosyal medya platformu Mastodon üzerinden duyuran Profesör Robert Ricci, makarada “Bell Labs V4’ten UNIX Orijinali” etiketinin bulunduğunu ve yazının eski danışmanı Lepreau’ya ait olduğunu doğruladı. UNIX V4, çekirdeği ve temel yazılımları C programlama diliyle yeniden yazılan ilk sürüm olarak bilişim tarihinde kritik bir dönüm noktası sayılıyor. Bugüne dek yalnızca birkaç kaynak kod parçası ve belge kopyası ulaşılabilir durumdaydı.
UTAH ÇAYDANLIĞI İLE TARİHİ BAĞLANTI
Araştırma ekibinin yaptığı incelemeler, makarayı ilk olarak bilgisayar grafikleri dünyasının öncüsü Martin Newell’a gönderildiğini ortaya koydu. Newell, 3D modelleme tarihinde simgeleşen “Utah Çaydanlığı”nın mucidi olarak tanınıyor. Bu bağlantı, makarayı yalnızca bir yazılım yedeği değil, aynı zamanda grafik teknolojilerinin doğuşuna ışık tutan bir belge haline getiriyor.
BİLGİSAYAR TARİHİ MÜZESİ KURTARMA OPERASYONUNA BAŞLIYOR
Profesör Ricci, makarayı Kaliforniya’daki Bilgisayar Tarihi Müzesi’ne (CHM) teslim edeceğini açıkladı. Veri kurtarma uzmanı Al Kossow, projeye özel ilgi göstererek sürecin detaylarını paylaştı. 365 metre uzunluğundaki 9 kanallı manyetik bant, analog-dijital dönüştürücülerle okunacak ve 100 GB’lık RAM’e aktarılacak. Ardından Len Shustek’in geliştirdiği özel analiz yazılımı devreye girecek.
Kossow, “Bu kadar nadir bir bulguya her zaman rastlanmaz. Bu nedenle projeyi öncelik listemin en üstüne aldım” diyerek keşfin önemini vurguladı. Eğer veriler başarıyla kurtarılırsa, bilgisayar tarihinin en kayıp parçalarından biri olan UNIX V4’ün eksiksiz orijinal kopyası yeniden gün yüzüne çıkmış olacak.
About the Author
