Techlosure 
James Webb Uzay Teleskobu (JWST), ünlü “Pembe Gezegen” GJ504b’nin atmosferinde daha önce hiç görülmemiş bir kimyasal yapı keşfetti. İlk kez 2013’te Subaru Teleskobu ile görüntülenen bu gök cismi, Dünya’dan yaklaşık 57 ışık yılı uzaklıkta, güneş benzeri bir yıldızın etrafında dönüyor. Rengi, yoğun metan ve bulut yapılarının ışığı farklı şekilde yansıtmasından kaynaklanıyor ve bu nedenle “pembe” olarak adlandırılıyor.
GEZEGEN Mİ, KAHVERENGİ CÜCE Mİ?
GJ504b, Jüpiter’in yaklaşık 25 katı kütleye sahip. Bu büyüklük, onu klasik anlamda bir gezegen olmaktan çıkarıp kahverengi cüce sınıfına yaklaştırıyor. Kahverengi cüceler, yıldız olamayacak kadar küçük ama gezegenlerden büyük gök cisimleri olarak biliniyor. Bu nedenle GJ504b, “gezegen kütlesi eşliği” olarak tanımlanıyor ve bilim insanları hâlâ onun doğasını tartışıyor.
SOĞUK VE YAŞLI BİR DÜNYA
Yaklaşık 290 °C sıcaklığa sahip olan Pembe Gezegen, bilinen en soğuk gezegen kütlesi yoldaşlarından biri. Bu sıcaklık, gaz devleri arasında alışılmadık derecede düşük. Araştırmalar, yaşının 2,5 ila 4 milyar yıl arasında olduğunu gösteriyor. Bu da onun, evrenin erken dönemlerinde oluşmuş ve uzun süredir varlığını sürdüren bir gök cismi olduğunu ortaya koyuyor.
ATMOSFERDE KİMYASAL KOKTEYL
JWST’nin kızılötesi gözlemleri, atmosferde su, karbondioksit, metan ve amonyak gibi moleküllerin bulunduğunu ortaya koydu. Ancak bu veriler, mevcut modellerle tam olarak uyuşmadı. Spektrumda görülen bazı anomaliler, bilim insanlarını yeni bir açıklama aramaya yöneltti.
TUZ BULUTLARININ ÖNEMİ
Araştırma ekibi, farklı bulut türlerini simülasyonlara dahil ettiğinde en uygun sonuçların tuz bulutlarıyla elde edildiğini belirledi. Bu bulutlar, atmosferdeki moleküllerin izlerini gizleyerek spektrumun fiziksel olarak anlamlı hale gelmesini sağladı. Tuz bulutları, daha önce hiçbir ötegezegen atmosferinde doğrudan öngörülmemişti. Bu keşif, ötegezegen atmosferlerinin düşündüğümüzden çok daha karmaşık olabileceğini gösteriyor.
HALA CEVAPSIZ SORULAR
GJ504b’nin ağır elementler açısından zengin olması, kökenine dair tartışmaları canlı tutuyor. Eğer bir gezegen olarak oluştuysa, bu kadar ağır elementleri nasıl kazandığı hâlâ gizemini koruyor. Eğer bir kahverengi cüce ise, neden bu kadar düşük sıcaklığa sahip olduğu sorusu öne çıkıyor. Bilim insanları hâlâ onun bir gezegen mi yoksa yıldız gibi oluşmuş bir kahverengi cüce mi olduğunu kesin olarak söyleyemiyor.
About the Author
