Dünyada tespit edilen en büyük Mars kökenli göktaşı olarak kayıtlara geçen NWA 16788, New York’taki Sotheby’s müzayedesinde ismi açıklanmayan bir alıcıya 5,3 milyon dolara satıldı. 24,5 kilogramlık ağırlığı, sıradan birkaç gramlık veya santimetrelik Mars meteoritlerinin çok ötesinde bir boyut sunuyor. Sotheby’s verilerine göre bu örnek, şimdiye dek bulunan ikinci en büyük Mars taşıdan yüzde 70 daha büyük.
KEŞİF SÜRECİ VE FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
Kasım 2023’te Nijer’in ıssız Agadez bölgesinde keşfedilen NWA 16788, uzayda geçirdiği uzun yolculuk ve Dünya atmosferine giriş sırasında yüzeyinde oluşan camımsı bir kabuk sayesinde dikkat çekiyor. Yapılan analizler, göktaşının muhtemelen Mars yüzeyine çarpan bir asteroid etkisiyle uzaya fırlatıldığını ve bu çarpmanın bazı bölümlerini camlaştırarak gövdesine benzersiz bir karakter kazandırdığını ortaya koyuyor.
BİLİMSEL KAYGILAR VE KOLEKSİYONCULUK TARTIŞMASI
Edinburgh Üniversitesi’nden Prof. Steve Brusatte, “Bu taş, bir zenginin özel koleksiyonunda kaybolmamalı; müzede hem bilimsel araştırmalara hem de halkın erişimine açık kalmalı.” Leicester Üniversitesi’nden Dr. Julia Cartwright, “Meteor taşlarının açık piyasada alınıp satılması, bilimsel veri havuzunu zenginleştiriyor. Araştırmacılar ve koleksiyoncular arasında simbiyotik bir ilişki var.” Cartwright ayrıca, NWA 16788’in referans örneğinin Çin’deki Purple Mountain Gözlemevi’nde korunduğunu ve böylece bilimsel erişimin kaybolmayacağını vurguladı.
MARS METEORİTLERİNE ARTAN İLGİ VE GELECEK BEKLENTİLERİ
Bu satış, Mars kökenli meteorite olan ilginin her geçen gün arttığını gösteriyor. 2021’de içinde Mars atmosferi hapsolmuş bir başka parça 200 bin dolara alıcı bulmuş, o dönemde ön tahmini değeri yalnızca 30–50 bin dolar arasında gösterilmişti. NWA 16788’in yeni sahibinin kim olduğu açıklanmasa da uzmanlar, göktaşının barındırdığı bilimsel verilerin hâlâ önemli keşiflere ışık tutma potansiyeline sahip olduğuna dikkat çekiyorlar