Gezegenin Dönüşü Hızlandı: Kıyametin Sessiz Adımları mı?

Bu yaz, kayıtlara geçmiş en kısa günlere tanıklık ediyoruz. Özellikle 9 Temmuz 2025’te, Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki bir dönüşü ortalama 24 saatten yaklaşık 1,5 milisaniye daha kısa sürdü. Bu çok küçük ama ölçülebilir sapma, gezegenimizin yavaş yavaş hızlandığının en somut kanıtı olarak kayıtlara geçti. İnsanlık tarihide benzeri görülmemiş bu gün kısalması, fiziksel olarak fark edilmese de hassas atomik saatler sayesinde tespit edildi.

DÖNÜŞ SÜRESİNDEKİ DALGALANMALARIN KAYNAKLARI

Dünya’nın dönüş hızını bir günü (yani güneş gününü) 24 saatte tamamlaması, yani 86.400 saniyede dönmesi beklenir. Ancak bu sürede milisaniyeler mertebesinde küçük oynamalar olması olağandır. Başlıca etkenler şunlardır:

Ay’ın çekim kuvvetindeki değişimler
Büyük volkanik patlamalar ve magmatik etkinlikler
Şiddetli iklim olaylarıyla buz örtülerinin erimesi
Jeolojik hareketler ve deprem sonrası kütle yeniden dağılımı

Bu faktörlerin her biri, gezegenin dönme eylemsizliğini hafifçe değiştirerek gün uzunluğuna dalgalanmalar ekleyebiliyor.

2025 YAZINDA KAYDEDİLEN KISALAN GÜNLER

2025 yazında bilim insanları, özellikle şu tarihlerde gün uzunluğunun belirgin biçimde daha kısa olduğunu açıkladı:

9 Temmuz: Yaklaşık 1,5 ms kısalma
22 Temmuz: Yaklaşık 1,4 ms kısalma
5 Ağustos: Yaklaşık 1,3 ms kısalma

Bu tarihler, atomik saatlerle yapılan ölçümlerde Dünya’nın “en hızlı” döndüğü anlara işaret ediyor. Her ne kadar milisaniyeler düzeyindeki farklar günlük hayatı etkilemese de jeodezi, uydu navigasyonu ve astronomik gözlemler açısından kritik önem taşıyor.

KONTROLLÜ HIZLANMANIN POTANSİYEL TEHLİKELERİ

Bilim insanları, dönüş hızındaki artışın kontrolsüz devam etmesi halinde ciddi sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor. Teorik olarak:

Saatte +150 km/s daha hızlı bir dönüş, kasırga şiddetini artırır, aşırı yağışlı selleri tetikler ve hava akımlarında global ölçekte bozulmalara yol açar.
Dünya hızını iki katına çıkaracak aşırı bir ivmelenme, yerçekimi ile merkezkaç arasındaki dengenin bozulmasına neden olur; bu durumda okyanus suları karaya çekilip geri fırlayarak dev tsunamiler üretebilir ve yaşamı neredeyse imkânsız hale getirir.

Ancak günümüzdeki hızlanma çok küçük düzeyde olduğu için bu felaket senaryoları henüz gerçekleşme riski taşımıyor.

GERÇEKLİK VE KOMPLO TEORİLERİ

Sosyal medyada, Dünya’nın hızla döndüğü ve hepimizi uzaya fırlatacağına dair abartılı iddialar dolaşıyor. Gerçekte:

Gezegen şu anda saniyede birkaç mikrometre hızlanmış durumda; bu, merkezkaç kuvvetini gözle görülür şekilde artırmaya yetmiyor.
Kayıtlardaki milisaniyelik kısalmalar, gözle algılanamayacak ölçekte; ancak hassas aletler ve uzun vadeli veriler için önemli sinyaller içeriyor.

Dolayısıyla “uzaya fırlatma” senaryoları bilimsel değil, popüler şehir efsanesinden ibaret.

GELECEKTE NELER OLABİLİR?

Dünya’nın dönüş hızı uzun dönemde; Ay’dan uzaklaşma, gezegen içi dinamikler ve iklim değişikliği gibi karmaşık etkileşimlere bağlı olarak dalgalanacak. Bilim insanları:

Atomik saat ağlarını genişleterek dönüş istikrarını daha hassas izleyecek,
Uzay tabanlı lazer ölçümleriyle yüzey kütlesi dağılımındaki değişimleri takip edecek,
İleriki yıllarda olası hızlanma artışını öngörebilmek için iklim ve jeolojik modellemeleri geliştirecek.

Bu sayede kısa vadeli sapmalar yanında yüzyıllık trendler de netleşecek ve olası tehlikeler önceden tespit edilerek önlemler alınabilecek.