Techlosure 
Şili’deki araştırmacılar, son derece parlak ve yoğun enerji yayılan yeni bir kozmik cisim keşfetti. Yakın bir galakside ortaya çıkarılan ve yalnızca milimetre dalga boyundaki radyo ışımalarında görülebilen bu gizemli nesne, astronomları hayrete düşürdü. Daha önce tespit edilmiş hiçbir gök cismine benzemeyen bu sıra dışı kaynağa “Punctum” adı verildi.
ŞİLİLİ BİLİM İNSANLARI KEŞFETTİ
Keşif, Şili’deki Universidad Diego Portales bünyesinden Elena Shablovinskaia’nın liderliğindeki bir ekip tarafından, ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) teleskopu kullanılarak gerçekleştirildi.
Shablovinskaia, “Süper kütleli kara delikler dışındaki kaynaklar arasında Punctum olağanüstü derecede güçlü” diyerek, cismin kompakt bir yapıya, düzenli ve kuvvetli bir manyetik alana sahip olduğunu ve yoğun bir enerji yaydığını vurguladı.
Punctum, Samanyolu Galaksisi’ne komşu aktif NGC 4945 galaksisinde, yaklaşık 11 milyon ışık yılı uzaklıkta konumlanıyor. Ancak optik ve X-ışını gözlemlerinde hiçbir sinyal vermiyor; yalnızca milimetre dalga boyunda tespit edilebiliyor. Bu durum, cismin gizemini derinleştiriyor.
YOĞUN BİR RADYOSYAN YAYIYOR
Punctum, bilinen en güçlü kozmik nesneler arasında yer almak üzere, tipik magnetarlardan 10 bin ila 100 bin kat, mikro-kuasarlardan yaklaşık 100 kat ve süpernova kalıntılarından 10 ila 100 kat daha parlak bir milimetre ışıması yayıyor.
Araştırmacılar, bu yoğun radyasyonun senkrotron ışıması kaynaklı olduğunu düşünüyor. Bu süreç, ışık hızına yakın hızlarda hareket eden yüklü parçacıkların manyetik alan çevresinde spiral çizerek radyo dalgaları üretmesiyle gerçekleşiyor. Punctum ise bilinen magnetar ve pulsarların ötesinde bir milimetre parlaklığı sergiliyor.
NE OLDUĞU HENÜZ NETLEŞMİŞ DEĞİL
Cismin tam doğası henüz belirsizliğini koruyor. Aşırı koşullarda oluşmuş tuhaf bir magnetar mı, yoksa yoğun bir ortamla etkileşim halinde süpernova kalıntısı mı olduğu henüz net değil. Ancak Punctum, mevcut sınıflandırmalara tam anlamıyla uymuyor.
Bilim insanları, ALMA ile yapılacak daha ayrıntılı gözlemlerin ve James Webb Uzay Teleskobu’nun olası kızılötesi verilerinin, Punctum’un gizemini çözmede anahtar rol oynayacağını umuyor.
Shablovinskaia, “Punctum, milimetre dalga boyu gözlemlerinde keşfedilmeyi bekleyen pek çok sır olduğunu gösteriyor” dedi.
Keşif hakkında hazırlanan bilimsel çalışma, Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlanmak üzere kabul edildi.
About the Author
