Techlosure 
Gökyüzü, eşine zor rastlanan bir ışık festivaline tanık oldu. NASA’nın yayımladığı görüntüler sayesinde, bu nadir doğa olayını ilk kez izleyen birçok kişi büyüleyici anlarla tanıştı. Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki (ISS) NASA astronotu Nichole Ayers, gökyüzünün en nadir atmosferik olaylarından biri olan “dev jet”i yakaladı ve bu olağanüstü an, bilim dünyasında büyük heyecan yarattı.
IŞIK ASLINDA DEV BİR JETTİ
3 Temmuz 2025’te ISS’te görev yapan Nichole Ayers, atmosferdeki sıra dışı bir parıltıyı kaydetti. İlk bakışta yaygın “sprite”lardan biri zannedilen bu ışık, yapılan detaylı incelemeler sonucunda çok daha ender görülen bir “dev jet” olduğu anlaşıldı.
PROJEYİ YÖNETEN TÜRK BİLİM İNSANI
Spritacular Projesi’nin baş araştırmacısı Dr. Burcu Koşar, Ayers’in ISS’ten kaydettiği bu dev jetin olağanüstü derecede nadir bir Geçici Parlak Olay (TLE) türü olduğuna dikkat çekerek, keşfin bilimsel anlamını vurguladı.
ELEKTRİKSEL KÖPRÜYÜ KURUYOR
Dev jetler, gök gürültülü fırtınaların en yüksek bulut katmanlarından başlayıp yaklaşık 100 km yükseğe kadar hızla yükselen güçlü elektrik boşalmalarıdır. Bulutlarla iyonosfer arasında kilometrelerce uzunluğunda bir elektrik köprüsü oluşturan bu kısa süreli, yoğun parıltılar genellikle tesadüfen kaydedilir. Sıklıkla sprite’larla karıştırılan dev jetler, sprite’lardan farklı olarak daha yüksek irtifalarda ve çok daha güçlü patlamalarla karakterizedir. Sprite’lar ise atmosferin yaklaşık 80 km bandında, yıldırım boşalmasını takiben denizanası, sütun veya havuç formunda kırmızımsı bir ışık yayar ve bazen ELVES adı verilen ultraviyole halkalarla birlikte görünür.
NASA ve diğer bilim insanları, bu tür Geçici Parlak Olayların atmosferdeki elektriksel dinamikleri çözmede ve iletişim sistemlerinin nasıl etkilendiğini anlamada kritik bir rol oynadığını belirtiyor.
2018 yılında ISS’e kurulan Atmosphere–Space Interactions Monitor (ASIM) sistemi, kalp atışı kadar kısa süren parıltıları bile tespit edebiliyor. ASIM’in sağladığı veriler, atmosferin elektriksel süreçlerine dair eşsiz içgörüler sunarak bu gizemli olayların sırlarını çözmemize yardımcı oluyor.
About the Author
