LIGO-VIRGO-KAGRA iş birliği, 2015’teki ilk doğrudan kütleçekim dalgası tespitinden tam on yıl sonra, benzer bir kara delik birleşmesini yeniden yakaladı. Bu gözlem, kuruluşunun onuncu yılında LIGO’nun sunduğu en yeni tarihi veri olarak duyuruldu.
ARTAN HASSASİYETLE ELDE EDİLEN VERİLER
Son on yılda dedektör ağının geliştirilmesi sayesinde:
- Sinyal gürültü oranı azaldı ve daha net frekans verileri kaydedildi
- Genel Görelilik kuramının en uç sınırları test edilebildi
- Kara delik birleşme süreçlerinde ortaya çıkan ince ayrıntılar uzun soluklu analizlere imkân verdi
Bu sayede fizikçiler, teorik öngörüleri karşılaştırmak için bugüne dek benzeri görülmemiş kapsamlı deneysel verilere ulaştı.
HAWKING’IN ALAN TEOREMİ VE ÖNEMİ
Stephen Hawking’in 1971’de öne sürdüğü kara delik alan yasası şu ana dayalı:
- Bir kara deliğin olay ufku yüzey alanı hiçbir zaman azalmaz.
- Birleşme ya da madde yeme durumunda toplam yüzey alanı mutlaka artar veya sabit kalır.
Bu kural, kara deliklerin termodinamik davranışlarını tanımlayan “ikinci yasa” olarak bilinir. Yeni gözlemler, Hawking’in yüzey alanının korunması ve artması öngörüsünü şimdiye kadar elde edilen en güçlü biçimde destekliyor.
FİZİKTE BİR DÖNÜM NOKTASI
Bu çalışma, Physical Review Letters dergisinde “GW250114: Hawking’in alan yasasını ve kara deliklerin Kerr doğasını test etmek” başlığıyla yayımlandı. Kara delik fiziği ve evrenin en sert koşullarındaki kuramsal sınırları anlamada atılan bu adım, kuantum yerçekimi ve kara delik termodinamiği araştırmalarının yönünü belirleyecek nitelikte.