Gezegenin Altında Ne Oluyor? Yerçekimi Anomalisinin Şifreleri Çözüldü

Paris Kent Üniversitesi’nden jeofizikçi Charlotte Gaugne Gouranton liderliğindeki ekip, 2007’de Atlantik Okyanusu doğusunda ölçülen kıta ölçeğindeki yerçekimi anomalisinin nedeninin, Dünya’nın yaklaşık 3.000 kilometre derinliğinde büyük bir kütlenin yeniden dağılımı olduğunu öne sürdü.

ARAŞTIRMANIN DAYANAKLARI

Ekip, GRACE uydularının 2002–2017 verilerini inceledi; 2006–2008 dönemi ve özellikle Ocak 2007’de, 7.000 kilometre çapında güçlü ve zayıf yerçekimi desenlerinin görüldüğünü tespit etti; bu desenler kütlenin yalnızca eklenip çıkarılmadığını, yeniden dağıldığını gösteriyor.

OLASI MEKANİZMA: BRIDGMANIT FAZ DEĞİŞİMİ

Araştırmacılar, olayın mantonun alt sınırına yakın bölgede bulunan bridgmanit mineralinin perovskit → post-perovskit faz değişimine bağlı yoğunluk değişiklikleriyle açıklanabileceğini; bu hızlı yoğunluk değişiminin büyük kütle kaymalarına yol açarak hem yerçekimi bozulmasını hem de manyetik alanlardaki ani değişimi tetiklemiş olabileceğini belirtiyorlar.

MANYETİK ALANDA PARALELLİK

Aynı dönemde bölgede kaydedilen ani jeomanyetik sıçrama, bu olgunun yalnızca mantodaki değil, sıvı dış çekirdeğe yakın bölgelerdeki değişimlerle de ilişkili olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

YÜZEY SÜREÇLERİ ELENDİ

Araştırmacılar anomaliyi yeraltı suyu hareketleri veya okyanus akıntıları ile açıklamayı denediler ancak zamanlama ve ölçek bakımından tutmadı; gerekli su miktarının fiziksel olarak mümkün olmadığı hesaplandı.

AÇIK SORULAR VE SONRAKİ ADIMLAR

Ekip ayrıca çekirdek yakınında tespit edilen gizemli malzeme kütleleri ile bağlantı olabileceğini not ediyor ancak bu yorumların doğrulanması için ek veri ve modellemelere ihtiyaç olduğu vurgulanıyor.