Bilim insanları, Kuzey Atlantik’te Avrupa ve Kuzey Amerika iklimini ılıman tutan hayati bir akıntı sisteminin istikrarını yitirdiğini ve çöküş eşiğine yaklaştığını bildiriyor.
ARAŞTIRMANIN BULGULARI
Araştırma, Grönland’ın güneyindeki Kuzey Atlantik Akıntısı sisteminin 1950’lerden bu yana ilk kez uzun süreli bir istikrarsızlık dönemi içine girdiğini ve geri dönülmez bir eşiğe yaklaşabileceğini ortaya koydu.
Bilim insanları, akıntının geçmiş davranışını çözümlemek için deniz tabanındaki istiridye kabuklarındaki yıllık katmanlar ve oksijen-karbon izotopları gibi biyokimyasal kayıtları kullandı; bu kayıtlar yüzlerce yıllık deniz suyu sıcaklığı ve dolaşım bilgisi sağladı.
TARİHSEL DEĞİŞİM VE MEVCUT DURUM
Veriler, son 150 yılda akıntının iki kez istikrarsızlaştığını gösteriyor; ilki 20. yüzyılın başlarında, ikincisi ise 1950’lerden günümüze kadar devam eden süreçte gerçekleşti. Araştırmacılar, bu tekrarların sistemin çöküş zincirini tetikleyebilecek kritik bir noktaya yaklaştığına işaret ettiğini belirtiyor.
OLASI İKLİM VE DENİZ SEVİYESİ ETKİLERİ
Akıntının zayıflaması halinde Avrupa’nın daha sert kışlar (Kanada benzeri koşullar) yaşayabileceği ve ABD’nin doğu kıyılarında deniz seviyesinin dramatik şekilde yükselme riskinin bulunduğu uyarısı yapılıyor. Uzmanlar, akıntının rüzgarla beslenmesi nedeniyle ani bir zayıflamanın bile zincirleme iklim etkileri tetikleyebileceğini vurguluyor.
NE ANLAMA GELİYOR?
Akıntıdaki değişim, Avrupa’da mevsimsel farkların keskinleşmesi, daha aşırı hava olayları ve küresel yağış düzenlerinde kaymalara yol açabilir. Araştırmanın başyazarı Dr. Beatriz Arellano Nava bulguları “son derece endişe verici” olarak nitelendirdi.
Akıntının tamamen çökmesi olası görülmüyor ancak mevcut zayıflama eğilimi, iklim sisteminde önemli ve süregelen değişiklikler getirebilir.