Woods Hole Okyanus Enstitüsü’nden buzbilimci Dr. Sarah Shackleton liderliğindeki ekip, Allan Hills’te yüz binlerce yıl biriken buz katmanlarının altından şimdiye dek doğrudan tarihlendirilebilen en eski örnekleri çıkardı. Ekip, COLDEX projesi kapsamında 150, 159 ve 206 metre derinliklerde üç buz çekirdeği aldı; en derin katmanın argon izotop analizleri yaklaşık 6 milyon yıllık olduğunu gösterdi.
DAHA ESKİ DÖNEMLERE IŞIK TUTUYOR
Shackleton, buz çekirdeklerinin geçmişin havzası gibi çalıştığını ve Allan Hills örneklerinin beklenenden çok daha eski dönemlere ışık tuttuğunu söyledi. Bölgenin sert rüzgârları ve neredeyse kar yağışının olmaması, antik buz tabakalarının yüzeye yakın kalmasını sağlıyor; bu da çalışmayı hem mümkün hem de zorlu kılıyor.
Allan Hills’teki buzun mavi tonları, zamanla sıkışma sonucu büyük hava kabarcıklarının dışarı atılması ve kristal yapısının büyümesiyle açıklanıyor; bu yapı kırmızı ışığı emip mavi dalga boylarını yansıtıyor. Bu benzersiz durum, sahadaki örneklerin korunmasına ve erişimine imkân veriyor.
6 MİLYON YIL ÖNCE DAHA SICAKTI
Araştırma ekibi oksijen izotopları üzerinden dönemin sıcaklıklarını da yeniden oluşturdu. Analizler, yaklaşık 6 milyon yıl önce Antarktika’nın bugüne göre yaklaşık 12°C daha sıcak olduğunu gösteriyor; soğuma sürecinin ani değil, kademeli bir değişim olduğu belirtiliyor.
Elde edilen buz çekirdekleri içinde hapsolmuş mikroskobik hava cepleri, geçmiş atmosferdeki sera gazı yoğunlukları ve bileşimi hakkında doğrudan veri sağlayacak. Araştırmacılar bu kayıtları inceleyerek iklim tarihinin daha ayrıntılı bir tablosunu çıkarmayı hedefliyor.
BEKLENTİLERİN ÇOK ÖTESİ
Ohio State Üniversitesi’nden paleoklimatolog Prof. Ed Brook, örneklerin beklentilerini aştığını ve 2026–2031 döneminde bölgeye geri dönüp daha derin kayıtlar elde etmeyi planladıklarını belirtti.
Çalışmanın bulguları, ABD Ulusal Bilimler Akademisi dergisi PNAS’ta yayımlandı.