Avrupa Uzay Ajansı (ESA), 1859’daki Carrington Olayı büyüklüğünde bir güneş fırtınasının günümüzde meydana gelmesi hâlinde ortaya çıkacak tahribatı simüle etti. Almanya’daki Avrupa Uzay Operasyonları Merkezi’nde yürütülen çalışmada, X45 şiddetinde bir güneş patlamasının ardından saatte 7 milyon kilometre hızla Dünya’ya ulaşan bir koronal kütle atımı senaryosu test edildi.
OLASI ETKİLER
- Yörüngedeki uyduların büyük kısmı işlevsiz kalabilir; yön bulma ve haberleşme sistemlerinde geniş çaplı aksaklıklar yaşanabilir.
- Atmosferin üst katmanlarında oluşan şişme nedeniyle atmosferik sürtünme artacak; bu, özellikle alçak yörüngedeki yüzlerce uydunun yörüngeden sapmasına neden olabilir.
- Enerji şebekeleri, iletişim altyapısı ve GPS hizmetleri gibi kritik sistemlerde ciddi kesintiler ve uzun süreli ekonomik zararlar bekleniyor.
UZMANLARIN UYARISI
ESA operasyon ekibinden Jorge Amaya, “Alçak yörüngedeki uydular bile güvende olmazdı” dedi. Meslektaşı Gustavo Baldo Carvalho ise, böyle bir olayın olup olmayacağından çok “ne zaman” olacağının önem taşıdığını vurguladı.
OLASILIK VE EKONOMİK BOYUT
Bilim insanları, Carrington düzeyinde bir güneş fırtınasının ortalama yaklaşık her 500 yılda bir görüldüğünü ve bu yüzyılda gerçekleşme olasılığının yaklaşık yüzde 12 civarında olduğunu belirtiyor. Benzer bir olayın dünya çapında trilyonlarca doları bulabilecek ekonomik zararlar yaratabileceği öngörülüyor.