ABD ve İngiltere merkezli kuantum bilişim şirketi Quantinuum, 5 Kasım’da “dünyanın en güçlü kuantum bilgisayarı” olarak tanımladığı Helios’un ticari lansmanını gerçekleştirdi.
HATALARI TESPİT ETMEKTE ÇOK DAHA BAŞARILI
Quantinuum, Helios’u “teknolojik sınırları yeniden tanımlayan bir harika” olarak nitelendiriyor. 98 fiziksel kübit barındıran yeni kuantum işlem birimi (QPU), baryum iyonlarından oluşan kübitleri özel bir “bağlantılı iyon tuzağı” formasyonunda konumlandırıyor. Bu yapı, hata tespiti ve düzeltme kapasitesini artırarak işlem doğruluğunu üst seviyeye taşıyor.
KUANTUM HESAPLAMA NEDİR?
Klasik bilgisayarlar bilgiyi 0 ve 1’lerden oluşan bitlerle işlerken, kuantum bilgisayarlar “kübit” adı verilen kuantum bitlerini kullanır. Kübitler, kuantum mekaniğinin süperpozisyon özelliği sayesinde aynı anda hem 0 hem de 1 değerini taşıyabilir. Dolanıklık (entanglement) özelliğiyle bir kübitin durumu diğerini anında etkileyebilir. Bu iki özellik, kuantum bilgisayarların aynı anda çok sayıda çözüm üretmesini sağlar.
HELIOS’UN GÜCÜ NE KADAR BÜYÜK?
Helios, iki kübitli işlemlerde %99,921; tek kübitli işlemlerde ise %99,9975 doğruluk oranına ulaşarak bugüne kadar açıklanan en yüksek doğruluk seviyesini elde etti. Şirketin açıklamasına göre Helios’un gerçekleştirdiği bir hesaplama, klasik bir süper bilgisayar tarafından ancak 10 septilyon yılda tamamlanabilirdi.
Baş mimar Anthony Ransford, “Bu hesaplama klasik yöntemle yapılsaydı, evrendeki tüm yıldızları enerji kaynağı olarak kullanmak gerekirdi” diyerek sistemin gücünü vurguladı.
NVIDIA ÇİPLERİ VE GUPPY PROGRAMLAMA DİLİ
Helios’un kontrol altyapısı sıfırdan inşa edildi. Nvidia GPU’larıyla donatılan kontrol motoru, hataları gerçek zamanlı tespit edip kuantum işlemciye düzeltmeleri iletiyor. Ayrıca Quantinuum mühendisleri, Python tabanlı “Guppy” adlı yeni bir programlama dili geliştirdi. Bu dil, gelecekteki hata toleranslı kuantum sistemlerle tam uyumlu olacak şekilde tasarlandı.
GELECEK PLANLARI: SOL VE APOLLO
Quantinuum, Helios’un bir başlangıç olduğunu belirtiyor. Minnesota’daki ikinci Helios sisteminin ardından, 2027’de 192 kübitli “Sol” ve 2029’da binlerce kübitli “Apollo” sistemini piyasaya sürmeyi hedefliyor. Apollo’nun, tam hatadan arındırılmış ilk kuantum bilgisayar olması bekleniyor.
Başkan Yardımcısı Jennifer Strabley, “Helios, daha büyük fiziksel sistemlere yönelik yol haritamızın en önemli kilometre taşlarından biri” diyerek şirketin vizyonunu özetledi.