Bilim insanları, evrenin sıcaklık geçmişine dair bugüne kadarki en kapsamlı ölçümü gerçekleştirerek çarpıcı bir gerçeği doğruladı. Son 10 milyar yılda yıldız oluşumu belirgin şekilde yavaşladı. Avrupa Uzay Ajansı’na (ESA) ait Euclid ve Herschel teleskoplarından elde edilen veriler, evrenin giderek daha soğuk ve “ölü” bir hale geldiğini ortaya koyuyor.
YILDIZLAR SOĞUYOR
Uluslararası 175 kişilik araştırma ekibi, 2,6 milyon galaksinin kızılötesi ışımasını analiz ederek yıldız tozunun sıcaklığını ölçtü. Sonuçlar, galaksilerin ortalama 10 Kelvin kadar soğuduğunu gösteriyor. Bu küçük gibi görünen düşüş bile, yıldız üretiminin evren genelinde azaldığını kanıtlıyor.
EVRENİN ALTIN ÇAĞI GERİDE Mİ KALDI
UBC’den kozmolog Douglas Scott, evrenin geleceğine dair şu çarpıcı yorumu yapıyor: “Evren artık daha soğuk ve daha ölü bir hale geliyor. Galaksilerdeki toz miktarı ve sıcaklığı milyarlarca yıldır azalıyor. Bu da yıldız oluşumunun zirve döneminin çoktan geride kaldığını gösteriyor.”
Yıldız oluşumu için gerekli olan gaz ve toz rezervleri, galaksi birleşmeleri, süper kütleli kara delik aktiviteleri ve gazın uzaya fırlatılması gibi süreçlerle tükeniyor. Bu durum, galaksileri “sönümlenmiş” yani yeni yıldız doğumlarına kapalı sistemler haline getiriyor.
EUCLID VE HERSCHEL İLE EVRENİN 3D HARİTASI
ESA’nın Euclid teleskobu, yayımladığı ilk veri setinde 26 milyon galaksiyi gözlemledi. Bu galaksiler, 10,5 milyar ışık yılı uzaklığa kadar uzanıyor. Nihai hedef ise 1,5 milyar galaksiyi kapsayan devasa bir üç boyutlu evren haritası oluşturmak.
Yeni çalışmada, Euclid’in görünür ve yakın kızılötesi verileri ile Herschel Uzay Gözlemevi’nin uzak kızılötesi arşiv verileri birleştirildi. Bu sayede galaksilerdeki yıldız tozunun farklı dalga boylarındaki sıcaklıkları ölçülebildi. Başyazar Ryley Hill, bu kadar geniş bir örneklem sayesinde şimdiye kadarki en güvenilir hesaplamaların yapılabildiğini belirtiyor.