Bilim insanları, ilk kez Güneş dışındaki bir yıldızda devasa bir koronal kütle atımı (CME) tespit etti. Bu olağanüstü patlama, uzaya büyük miktarda plazma fırlatarak yakınındaki bir gezegenin atmosferini tamamen yok edebilecek güçteydi.
DİĞER GEZEGENLERİ ETKİLİYOR
Güneş’te zaman zaman yaşanan ve Dünya’da elektrik kesintileri ile kuzey ışıklarına neden olan CME’lere benzer bu olay, çok daha büyük ve yıkıcı bir ölçekte gerçekleşti. Araştırmacılar, bu tür yıldızsal patlamaların, özellikle yaşanabilir bölgedeki gezegenler üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğini vurguluyor.
130 IŞIK YILI UZAKTA, KIRMIZI CÜCE ÜZERİNDE PATLAMA
Nature dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, patlama Dünya’dan 130 ışık yılı uzaklıktaki StKM 1-1262 adlı kırmızı cüce yıldızda meydana geldi. Patlamadan fırlayan plazma saniyede 2400 kilometre hızla ilerledi. Bu olayın, Güneş’in üretebileceğinden 10 ila 100 bin kat daha güçlü olduğu belirtildi.
10 YILLIK VERİLERLE ORTAYA ÇIKTI
Keşif, Avrupa’daki binlerce antenden oluşan LOFAR radyo teleskobunun yaklaşık 10 yıl önce topladığı verilerin yeni analiz yöntemleriyle incelenmesi sonucu yapıldı. Ayrıca ESA’nın XMM-Newton uydusu kullanılarak yıldızın sıcaklığı, parlaklığı ve dönüş hızı ölçülerek patlamanın yapısı doğrulandı.
KIRMIZI CÜCELER VE YAŞANABİLİRLİK RİSKİ
Kırmızı cüce yıldızlar, Güneş’ten çok daha güçlü manyetik alanlara sahip olabilir ve sık sık şiddetli patlamalar üretir. Bu yıldızların çevresindeki gezegenler, yıldıza çok yakın yörüngelerde döndüklerinden bu tür fırtınalardan doğrudan etkilenebilir. Araştırmacılar, böyle bir CME’nin bir gezegenin atmosferini tamamen yok ederek onu Mars benzeri, yaşanamaz bir hale getirebileceğini belirtiyor.
StKM 1-1262’nin şu anda bilinen bir gezegeni olmasa da, kırmızı cücelerin çoğunun en az bir gezegene ev sahipliği yaptığı biliniyor. Bu da, benzer yıldızsal olayların potansiyel yaşanabilir gezegenler üzerindeki etkilerini daha da önemli hale getiriyor.