Techlosure 
Çin’in Ay’dan topladığı yeni örneklerde demir oksit kristalleri tespit edildi. Bu keşif, Ay’da oksijenin yokluğu varsayımını ve manyetik anomalilerin kökenini yeniden tartışmaya açtı.
AY’DAN GETİRİLEN ÖRNEKLERDE DEMİR OKSİTE RASTLANDI
Çin’in Chang’e-6 görevi kapsamında Ay’dan getirilen toprak örnekleri, bilim dünyasında büyük bir şaşkınlık yarattı. Shandong Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve Çin Bilimler Akademisi ile Yunnan Üniversitesi’nin destek verdiği analizlerde, mikron boyutunda hematit ve maghemit kristalleri bulundu. Science Advances dergisinde yayımlanan bu bulgular, Ay yüzeyinde demir oksit oluşamayacağına dair onlarca yıllık bilimsel kabulleri sorgulatıyor.
YARIM YÜZYILLIK VARSAYIM ÇÖKÜYOR
1971’de yapılan ve literatüre yön veren bir çalışmada, Ay’daki demir oksit izlerinin Dünya’ya dönüş sonrası oluşan kirlenmeden kaynaklandığı öne sürülmüştü. Bu görüş, Ay’ın kuru ve oksijensiz ortamında paslanmanın mümkün olmadığı fikrini pekiştirmişti. Ancak yeni örnekler, bu tezi çürütüyor.
KİRLENME DEĞİL, KOZMİK GERÇEKLİK
2020’den bu yana yapılan uzaktan algılama çalışmaları, Ay’ın yüksek enlemlerinde hematit izlerine işaret ediyordu. 2022’de Chang’e-5 örnekleriyle başlayan bu şüphe, Chang’e-6’nın getirdiği örneklerle doğrulandı. Çinli araştırmacılar, hematit kristallerinin kirlenme değil, Ay’ın jeolojik yapısının doğal bir sonucu olduğunu ortaya koydu.
GÖKTAŞI ÇARPMALARI VE “BREŞ” KAYALAR
Demir oksitlerin oluşumuna dair en güçlü hipotez, göktaşı çarpmalarının yarattığı aşırı ısı ve basınçla oluşan “breş” adı verilen kayalar. Bu minerallerin, el değmemiş volkanik kayaçlarda değil, çarpma sonucu oluşan yapılarda yoğunlaştığı belirlendi. Özellikle Güney Kutbu-Aitken havzası ve Apollo krateri gibi büyük çarpma alanları, bu minerallerin oluşumu için ideal koşulları sunuyor.
MANYETİK ANOMALİLERE YENİ BİR AÇIKLAMA
Chang’e-6’nın iniş yaptığı Güney Kutbu-Aitken havzası, Güneş Sistemi’nin en eski ve en büyük çarpma havzalarından biri. Bölgenin jeolojik bütünlüğü sayesinde, antik çarpmaların izleri korunmuş durumda. Uzmanlar, bu keşfin Ay’ın farklı bölgelerinde gözlemlenen ancak açıklanamayan manyetik anomalilerin kökenine dair önemli ipuçları sunduğunu belirtiyor.
About the Author
