Techlosure 
Bilim insanları, kıtaların yalnızca yüzeyden değil, altlarından da parçalanarak milyonlarca yıl boyunca okyanus mantosuna taşındığını ve bu sürecin beklenmedik volkanizmayı beslediğini keşfetti.
MANTO DALGALARI SOYUYOR
Yeni araştırmaya göre, kıtalar tektonik kuvvetlerle gerildiğinde derinlerde 150–200 km derinlikte “manto dalgaları” oluşuyor. Bu dalgalar, salyangozun hızının milyonda biri kadar yavaş hareket ederek kıta köklerindeki malzemeyi sıyırıyor. Soyulan parçalar ise kimi zaman 1.000 km’den fazla yol alarak okyanus mantosuna karışıyor ve on milyonlarca yıl boyunca volkanik faaliyetleri tetikliyor.
MALZEMEYİ UZAKLARA TAŞIYOR
GFZ’den Prof. Sascha Brune, “Kıtalar ayrıldıktan çok uzun süre sonra bile mantonun bu ayrılmanın etkilerini hissettiğini gördük. Yeni bir okyanus havzası oluştuğunda süreç bitmiyor; manto hareket etmeye ve zenginleşmiş malzemeyi uzaklara taşımaya devam ediyor” dedi.
MALZEME AKIŞI MAGMA PATLAMALARINI TETİKLEDİ
Araştırma ekibi, süperkıta Gondwana’nın 100 milyon yıl önce parçalanmasının ardından Hindistan Okyanusu’ndaki Denizdağı Eyaleti’nden elde edilen jeokimyasal verileri inceledi. Simülasyonlar, Gondwana’nın ayrılmasından kısa süre sonra olağanüstü zenginleşmiş magma patlamalarının gerçekleştiğini ortaya koydu. Ancak zamanla bu kimyasal sinyal zayıfladı; çünkü kıta altındaki malzeme akışı azaldı.
DÜNYANIN MANTOSU YENİDEN ŞEKİLLENİYOR
Uzun yıllar boyunca bu tür volkanizmanın derin manto tüyleriyle açıklanabileceği düşünülüyordu. Ancak Prof. Gernon, “Manto tüylerini tamamen dışlamıyoruz; fakat bu bulgu, Dünya mantosunun bileşimini şekillendiren yeni bir mekanizmaya işaret ediyor. Manto dalgaları, kıtasal malzemeyi çok uzaklara taşıyarak kimyasal izleri kıtalar parçalandıktan çok sonra bile kalıcı hâle getiriyor” ifadelerini kullandı.
About the Author
