4,5 milyar yıl önce, “Theia” adı verilen devasa bir gök cismi, oluşumunun başlangıç evresinde olan Dünya ile çarpıştı. Bu dev çarpışma sonucunda ortaya çıkan enkaz kütlesi birleşerek iki yeni gök cismi şekillendirdi ve bunlar elbette Dünya ile Ay‘dı.
THEIA’NIN KÖKENLERİNE DAİR
Bilim insanları, uzun süredir tartışılan bu çarpışmaya neden olan Theia’nın kökenine dair yeni ipuçları elde etti. Max Planck Güneş Sistemi Araştırmaları Enstitüsü ve Chicago Üniversitesi tarafından yürütülen araştırma, Theia’nın büyük olasılıkla Güneş Sistemi’nin iç bölgelerinde doğduğunu ortaya koyuyor. Bulgular, Theia ile erken dönem Dünya’nın birbirine oldukça yakın bölgelerde oluşmuş olabileceğini gösteriyor.
İZOTOP ANALİZLERİ ÇARPIŞMANIN İZİNİ SÜRDÜ
Araştırmacılar, Dünya’dan, Ay’dan ve çeşitli göktaşlarından alınan örneklerde izotop dağılımlarını karşılaştırdı. İzotop farklılıkları, gök cisimlerinin oluşum bölgelerine dair kimyasal bir “imza” niteliği taşıyor.
- Dünya’nın mantosundaki demir ve bazı elementlerin sonradan eklenmiş olması, Theia’nın Dünya’ya büyük miktarda demir taşıdığını gösteriyor.
- Ay’ın demir, kalsiyum, zirkonyum, titanyum ve krom izotoplarının Dünya ile neredeyse birebir aynı olması ise Theia’nın izinin başka örneklerde aranması gerektiğini ortaya koyuyor.
THEIA VE DÜNYA BÜYÜK OLASILIKLA KOMŞUYDU
Araştırma, iç Güneş Sistemi’ndeki karbon içermeyen (NC) meteorların izotop bileşimi ile Dünya’nın mantosunun büyük ölçüde eşleştiğini gösterdi. Ancak Theia’ya atfedilen izotop oranları bu meteorlarla tam olarak örtüşmüyor.
Çalışmanın baş yazarı Timo Hopp, “En güçlü senaryo, Dünya ve Theia’nın yapı taşlarının iç Güneş Sistemi’nden gelmiş olmasıdır. Dünya ve Theia büyük olasılıkla komşuydu.” ifadelerini kullandı.
AY’IN DOĞUMU VE UZAKLAŞMASI
Bu dev çarpışma, Ay’ın oluşumunu sağladı. O tarihten bu yana Ay, her yıl ortalama 3,8 santimetre Dünya’dan uzaklaşıyor.
Araştırma, Science dergisinde yayımlandı ve Dünya-Ay sisteminin kökenine dair en güçlü senaryolardan birini destekliyor.