Döngüsel Ekonomi Yükselişte: Atıklardan Enerji Üretimi 3 Kat Arttı

Türkiye’de döngüsel ekonomi hızla yükseliyor. Atıklardan enerji üretimi son üç yılda üç kat arttı. Yeni strateji ve eylem planlarıyla birlikte, atıkların ekonomiye kazandırılması hem çevresel sürdürülebilirlik hem de enerji bağımsızlığı açısından kritik bir dönemece girdi.

DÖNGÜSEL EKONOMİ VE YENİ DÖNEM

Döngüsel ekonomi, ürünlerin ömrünü uzatmayı, atıkları kaynaklara dönüştürmeyi ve fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmayı hedefleyen bir sistem olarak tanımlanıyor. Türkiye, Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı (UDESEP) ile bu dönüşümü hızlandırıyor. Plan, atık oluşumunu önlemek, geri dönüşümü artırmak ve yenilenebilir kaynaklardan enerji sağlamayı merkeze alıyor.

ATIKLARDAN ENERJİ ÜRETİMİNDE REKOR ARTIŞ

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verilerine göre, atıklardan enerji üretimi son üç yılda üç katına çıktı. 2022’de yaklaşık 1,5 milyon ton atık enerjiye dönüştürülürken, 2025 itibarıyla bu rakam 4,5 milyon ton seviyesine ulaştı. Bu artış, hem belediye atıklarının hem de endüstriyel atıkların enerjiye kazandırılmasıyla sağlandı.

STRATEJİK YOL HARİTASI (2025–2035)

Ulusal Atık Yönetimi Stratejisi ve Planı (2025–2035), “önleme – yeniden kullanım – geri dönüşüm – enerji geri kazanımı – bertaraf” sıralamasını merkeze alıyor. Hedef; 2035’e kadar belediye atık miktarını 30 milyon tondan 25 milyon tona düşürmek ve enerji geri kazanım oranını sürekli artırmak. Bu süreçte, biyogaz tesisleri, atık yakma santralleri ve kompost üretim merkezleri kritik rol oynuyor.

EKONOMİK VE ÇEVRESEL KATKILAR

Enerji bağımsızlığına katkı: Atıklardan elde edilen enerji, fosil yakıt ithalatını azaltıyor.
İstihdam yaratıyor: Geri dönüşüm ve enerji tesislerinde yeni iş alanları açılıyor.
Çevresel fayda: Atıkların bertaraf edilmesi yerine enerjiye dönüştürülmesi, sera gazı salımını azaltıyor.
Kaynak verimliliği: Atıkların ekonomiye kazandırılması, doğal kaynak kullanımını sınırlıyor.

KÜRESEL PERSPEKTİF

Avrupa Birliği’nin Döngüsel Ekonomi Eylem Planı doğrultusunda, 2035’e kadar belediye atıklarının %65’inin geri dönüştürülmesi hedefleniyor. Türkiye’nin stratejisi, bu hedeflerle uyumlu şekilde ilerliyor ve küresel pazarda yeni iş fırsatları yaratıyor.

Türkiye, döngüsel ekonomi vizyonuyla atıklardan enerji üretiminde tarihi bir sıçrama yaşıyor. Üç kat artan üretim, hem çevreyi koruyor hem de ekonomiye güç katıyor. Önümüzdeki on yıl, bu dönüşümün daha da derinleştiği bir dönem olacak.