ABD’de bilim insanları, rejeneratif tıp alanında devrim yaratabilecek bir projeye imza attı. “LIVE” (Karaciğer İmmün Yetersiz Hacimsel Mühendislik) adı verilen girişim, karaciğer yetmezliği yaşayan hastalar için tam organ nakli yerine biyolojik yamalarla tedavi sürecini desteklemeyi hedefliyor. Bu yenilikçi yaklaşım, hastalara organ bekleme listelerinde yıllarca beklemek yerine, kendi dokularıyla uyumlu yamalar sayesinde iyileşme şansı sunuyor.
28,5 MİLYON DOLARLIK DESTEK
Proje, ABD’nin İleri Araştırma Projeleri Ajansı (ARPA-H) tarafından 28,5 milyon dolarlık fonla destekleniyor. Bu yatırım, karaciğerin hasarlı bölgelerine yerleştirilecek yamaların organın kendini yenilemesine 2 ila 4 hafta zaman kazandırmasını amaçlıyor. Böylece karaciğerin temel fonksiyonları geçici olarak yamalar tarafından üstlenilecek.
FRESH TEKNOLOJİSİYLE HASSAS BİYOBASKI
Çalışmanın altyapısını Carnegie Mellon Üniversitesi’nde geliştirilen FRESH (Freeform Reversible Embedding of Suspended Hydrogels) teknolojisi oluşturuyor. Bu yöntem, kolajen ve canlı hücreler gibi yumuşak biyolojik malzemelerden karmaşık dokuların üç boyutlu olarak basılmasına imkân tanıyor. Daha önce pankreas benzeri damarlanmış dokular üretiminde başarı sağlayan FRESH, şimdi metabolik açıdan en karmaşık organlardan biri olan karaciğere uyarlanıyor.
EVRENSEL DONÖR HÜCRELER
Projenin en kritik noktalarından biri bağışıklık sistemiyle uyum. Araştırmacılar, “hipoimmün” hücreler kullanarak evrensel donör dokular üretmeyi planlıyor. Bu sayede hastalar, bağışıklık sistemini baskılayan ağır ilaçlara ihtiyaç duymadan yamaları kullanabilecek. Proje lideri Adam Feinberg, bu yaklaşımın organ nakli sonrası en büyük sorunlardan biri olan reddi ortadan kaldırabileceğini vurguluyor.
NAKİLDEN ONARIMA GEÇİŞ
LIVE projesi, klasik organ nakli yöntemlerinden farklı olarak “onarım ve iyileştirme” vizyonunu öne çıkarıyor. Başarılı olması halinde yalnızca karaciğer değil; böbrek, pankreas ve kalp gibi diğer organlar için de biyolojik yamaların geliştirilmesi mümkün olacak. Ayrıca bu teknoloji, ilaç testlerinde kullanılabilecek “organ-çip” sistemlerine de güç sağlayabilir.