NASA, Yıldızlararası Ziyaretçi 3I/ATLAS’ın Gizemlerini Ortaya Çıkarıyor

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), ötegezegenleri keşfetmek için tasarlanan TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) uzay aracını bu kez farklı bir görevde kullandı. Normalde uzak yıldız sistemlerindeki gezegenleri “geçiş yöntemi” ile tespit eden TESS, Ocak ayında sıra dışı bir gözlem gerçekleştirdi: Güneş sistemimizi terk eden yıldızlararası kuyruklu yıldız 3I/ATLAS saniye saniye kaydedildi.

OLAĞANÜSTÜ BİR KOZMİK YOLCULUK

15-22 Ocak tarihleri arasında yapılan gözlemler sırasında, TESS’in geniş görüş alanı sayesinde kuyruklu yıldız kalabalık bir yıldız kümesi üzerinde hızla ilerleyen parlak bir nokta olarak belirlendi. Arkasında bıraktığı soluk kuyruğu ise bu kozmik misafirin hareketini daha da etkileyici hale getirdi.

28 SAATLİK VIDEO VE TEKNİK SORUN

MIT’den araştırmacı Daniel Muthukrishna, elde edilen verileri kullanarak kuyruklu yıldızın yörüngesini gösteren 28 saatlik bir video hazırladı. Ancak gözlem süreci tamamen sorunsuz ilerlemedi. TESS’in güneş panellerinde yaşanan bir arıza nedeniyle sistem “güvenli moda” geçti ve 15-18 Ocak arasındaki veri akışı kesintiye uğradı. Buna rağmen kalan veriler, bilim insanları için eşsiz bir hazine niteliğinde.

ÇIPLAK GÖZLE GÖRÜLEMEYEN BİR PARLAKLIK

TESS ölçümlerine göre 3I/ATLAS’ın parlaklığı yaklaşık 11,5 kadir büyüklüğünde. Bu değer, cismin çıplak gözle görülebilecek seviyeden yaklaşık 100 kat daha sönük olduğunu gösteriyor. Yani teleskop yardımı olmadan fark edilmesi imkânsız. Araştırmacılar bu verilerle kuyruklu yıldızın dönüş hızını, püskürttüğü gaz ve toz miktarını analiz etmeyi hedefliyor.

TESS’İN ÇOK YÖNLÜ GÜCÜ

Her ne kadar TESS’in asıl görevi ötegezegenleri bulmak olsa da, geniş görüş açısı sayesinde kuyruklu yıldız ve asteroit gibi gök cisimlerini de takip edebiliyor. İlginç bir şekilde, veriler geriye dönük incelendiğinde TESS’in 3I/ATLAS’ı Mayıs 2025’te, yani resmi keşfinden iki ay önce görüntülediği ortaya çıktı. Bu erken tespit, cismin kökeni hakkında kesin bilgi vermese de yörüngesi ve yapısı üzerine kritik ipuçları sağladı.

BİLİM DÜNYASINA AÇILAN VERİ ARŞİVİ

Ocak ayına ait gözlemler, Mikulski Uzay Teleskopları Arşivi üzerinden kamuya açıldı. Şimdi gökbilimciler, bu kısa süreli yıldızlararası ziyaretçinin sırlarını çözmek için verileri detaylı şekilde inceliyor. Özellikle parlaklık değişim kalıpları, kuyruklu yıldızın iç yapısı ve aktivitesi hakkında yeni bilgiler sunabilir.