Büyük Çöküş Kapıda mı? Kozmosun Sonu İçin Tarih Verildi!

Evrenin sonsuza dek genişleyip gitmesi mi, yoksa bir gün her şeyin çökeceği mi uzun zamandır tartışılan bir soru. Cornell Üniversitesi, Shanghai Jiao Tong Üniversitesi ve uluslararası ortaklarından oluşan araştırma ekibi, bu kadim soruya çarpıcı bir yanıt sunuyor. Evren, yaklaşık 33,3 milyar yıl sonra “Büyük Çöküş”le son bulacak.

EVRENİN GENİŞLEMESİ DURACAK

Yeni model, Evren’in şimdiki genişleme sürecini yaklaşık 7 milyar yıl içinde durduracağını ve ardından yavaş yavaş küçülmeye başlayacağını öne sürüyor. Bu hesaplamalar, Dark Energy Survey ve Dark Energy Spectroscopic Instrument gibi gökbilim projelerinden elde edilen uzak galaksi dağılımı ve hız verileri temel alınarak yapıldı. Günümüzde 13,8 milyar yaşında olduğu kabul edilen Evren’in, bu çerçevede tahminen 20 milyar yıl daha varlığını sürdüreceği hesaplanıyor.

Çalışmanın en radikal yanı, karanlık enerjinin sabit değil, zaman içinde değişebilen dinamik bir yapı taşıdığı varsayımına dayanması. Bu yaklaşıma göre Evren’i genişleten gizemli güç, belirli bir noktadan sonra yön değiştirerek çekimsel etkileri ağır basan bir enerji formuna dönüşebilir. Modelde, genişlemeyi sağlayan karanlık enerji ile çekimi canlandıran bu yeni etki arasındaki dengenin zamanla evrileceği öngörülüyor.

TIPKI BİR LASTİK BANT GİBİ

Senaryonun mekanizmasını açıklamak için araştırmacılar, ultra hafif aksiyon parçacığı ve negatif kozmolojik sabit kavramlarını bir arada kullanıyor. Evren, dev bir lastik bant gibi önce şişiyor; esneklik sınırına ulaştığında ise elastik kuvvet devreye girip içerideki tüm maddeyi tek bir noktaya doğru çekiyor. Hesaba göre Evren, şu anki boyutunun yüzde 69 fazlasına ulaştığında bu büzülme süreci başlayacak ve nihayet Büyük Çöküş’te tüm kütle tek bir noktada birleşecek.

Elbette bu model hâlâ kesin değil ve gözlemsel belirsizlikler barındırıyor. Negatif kozmolojik sabit gibi temel varsayımları kanıtlayacak doğrudan bir ölçüm henüz bulunmuyor. Ancak önümüzdeki yıllarda faaliyete geçecek Euclid, Roman Uzay Teleskobu gibi projeler, karanlık enerjinin doğasına dair çok daha hassas veriler sunarak bu senaryonun doğruluğunu test etme fırsatı yaratacak. Yaklaşık 20 milyar yıl uzaktaki Büyük Çöküş ne kadar uzak görünse de, insanlığın evrenin nihai kaderine dair en kapsamlı sorusuna yanıt aramada atılan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.