Techlosure 
İki yıl önce, 2023‘ün Kasım ayında Nijer’in Agadez bölgesinde keşfedilen NWA 16788, Mars’tan gelen en büyük göktaşı örneği olarak bilim dünyasını heyecanlandırdı. 24,5 kilogram ağırlığındaki bu parçanın, 16 Temmuz’da New York’taki Sotheby’s müzayede evinde satışa çıkarılması planlanıyor. Uzmanlar, eşsiz yapısı ve nadir bulunurluğu nedeniyle 4 milyon dolara kadar alıcı bulabileceğini öngörüyor.
DÜNYA’YA FIRLATILMASININ NEDENİ: ASTEROİT ÇARPMASI
Sotheby’s açıklamasına göre NWA 16788, bir sonraki en büyük Mars göktaşından hacim olarak yüzde 70 daha büyük. Dünya’da şimdiye kadar kayıt altına alınmış yalnızca yaklaşık 400 Mars kökenli göktaşı bulunuyor. Bu yönüyle hem bilimsel hem de koleksiyon değeri açısından eşi zor bulunur bir örnek.
Göktaşının Mars yüzeyinden koparılarak Dünya’ya doğru fırlatılmasını büyük bir asteroit çarpması tetikledi. Yüksek sıcaklık ve basınç altında bazı bölgeleri cama dönüşürken, atmosfer girişinde oluşan camımsı dış kabuk hâlâ bu yıldızlararası yolculuğun izlerini taşıyor.
Sotheby’s’in bilim ve doğa tarihi birimi başkan yardımcısı Cassandra Hatton, NWA 16788’i “nesillerde bir kez rastlanabilecek türden bir keşif” olarak tanımlıyor. Hatton, göktaşının kızıl rengi, heybeti ve zamanın aşındırdığı dokusunun, Mars ile kurulan nadir bir fiziksel temas olduğunu vurguluyor.
GÖZLEMEVİNDE MUHAFAZA EDİLİYOR
Göktaşının müzayedeye çıkarılması, bilim insanları arasında tartışma yaratmış durumda. Edinburgh Üniversitesi’nden Prof. Steve Brusatte, bu eşsiz örneğin özel bir koleksiyoncunun eline geçmesi yerine herkesin erişimine açık bir müzede sergilenmesi gerektiğini savunuyor. Buna karşılık Leicester Üniversitesi’nden gezegen bilimci Dr. Julia Cartwright, ödüllü bilimsel araştırmaların meteor koleksiyonerliği sayesinde mümkün olduğunu; aksi halde incelenebilecek örneklerin sınırlı kalacağını belirtiyor. Cartwright, göktaşından alınan referans örneğin Çin’deki Purple Mountain Gözlemevi’nde korunduğunu ve yeni sahibi kim olursa olsun bilimsel ilginin devam edeceğini ifade ediyor.
Mars kökenli göktaşlarının müzayededeki son rekoru, 2021’de Christie’s’de satışa çıkan ve tahmini 30–50 bin dolar aralığının çok üzerinde, 200 bin dolara alıcı bulan bir örneğe ait. NWA 16788’in bu rekoru rahatlıkla kırması bekleniyor.
About the Author
