Techlosure 
NASA’nın XRISM uzay teleskobu, yıldız patlaması galaksisi Messier 82 (M82)’de rüzgarların saatte 2 milyon mil (3,21 milyon km/s) hızla estiğini tespit etti. Bu olağanüstü hız, galaksinin merkezinde gerçekleşen süpernova patlamaları ve yoğun yıldız oluşumlarının yarattığı enerjik süreçlerin doğrudan sonucu olarak değerlendiriliyor. XRISM’in “Resolve” adlı spektrometresi, M82’nin çekirdeğinde aşırı ısıtılmış demir atomlarından yayılan X-ışınlarını analiz ederek bu verileri elde etti.
PURO GALAKSİSİNİN GÜCÜ
M82, “Puro Galaksisi” olarak da biliniyor ve Dünya’dan yaklaşık 12 milyon ışık yılı uzaklıkta yer alıyor. Samanyolu’ndan on kat daha hızlı yıldız üreten bu galaksi, çekirdeğinden gaz ve tozu on binlerce ışık yılı uzağa fırlatıyor. Bu devasa çıkışlar, galaksinin merkezinde oluşan 45 milyon Fahrenheit (25 milyon °C) sıcaklıkta gazın dışa doğru savrulmasıyla meydana geliyor.
KOZMİK BASINÇ MEKANİZMASI
Bilim insanları, bu süreci Dünya’daki hava akımlarına benzetiyor: yüksek basınçlı bölgelerden düşük basınçlı alanlara doğru hareket eden gaz, galaktik ölçekte bir “rüzgar” oluşturuyor. Bu mekanizma, yıldız oluşumunun galaksinin evrimini nasıl yönlendirdiğini anlamak açısından kritik öneme sahip.
EVRİMSEL ETKİLERİ
XRISM verileri, M82’nin yılda yaklaşık dört Güneş kütlesi kadar maddeyi uzaya fırlattığını gösteriyor. Ancak gözlemler, toplamda yedi Güneş kütlesinin etkili biçimde dışarı atıldığını ve bir kısmının buharlaşarak tespit edilemediğini ortaya koyuyor. Bu durum, galaksilerdeki madde döngüsünün sanılandan çok daha karmaşık olduğunu kanıtlıyor.
GALAKTİK EVRİM
Bu keşif, yıldız patlaması galaksilerinin iç dinamiklerini anlamada devrim niteliğinde bir adım olarak görülüyor. XRISM ekibi, M82 üzerindeki gözlemlerine devam ederek yıldız aktivitesinin galaktik evrimi nasıl şekillendirdiğini daha net biçimde ortaya koymayı hedefliyor.
About the Author
