Techlosure 
Alaska‘nın buzul fiyortlarında meydana gelen dev bir heyelan, tarihte kaydedilen en yüksek tsunamilerden birine yol açtı. Bilim insanlarına göre olay, iklim değişikliği nedeniyle geri çekilen buzulların Arktik bölgelerde yeni ve ciddi riskler oluşturabileceğini gözler önüne seriyor.
SESSİZ GECEYİ DEVASA BİR ÇÖKÜŞ BÖLDÜ
9 Ağustos 2025 akşamında turistler ve araştırmacılar, Alaska’daki South Sawyer Buzulu‘nun eşsiz manzarasını fotoğraflıyordu. Ancak bölge, saatler sonra yaşanacak olağanüstü bir doğa olayının eşiğindeydi. Yaklaşık 12 saat sonra dağın büyük bir bölümü aniden koparak fiyordun sularına çöktü. Bu devasa kaya ve toprak kütlesinin suya çarpması, kayıtlara geçen en büyük tsunamilerden birini oluşturdu.
TSUNAMI 481 METRE YÜKSEKLİĞE ULAŞTI
Bilim insanlarının analizlerine göre tsunami dalgası, Tracy Arm fiyordunun karşı yamacında tam 1.580 feet (481 metre) yüksekliğe kadar ulaştı. Bu yükseklik, dünyanın en yüksek gökdelenlerinden biri olan Taipei 101’in tepe noktasını bile aşıyor. Dev dalganın enerjisi o kadar büyüktü ki fiyordun dik yamaçlarındaki bitki örtüsünü ve yüzey malzemelerini sıyırarak birçok noktada çıplak kayaları ortaya çıkardı.
Sanatçının dik bir Arktik fiyordundan hızla geçen devasa bir kaymalı tsunamisini tasvir etmesi.
TARİHİN EN BÜYÜK TSUNAMILERİ ARASINA GİRDİ
Oluşan tsunami, deniz tabanındaki depremlerden değil, doğrudan bir heyelanın suya düşmesinden kaynaklandı. Uzmanlar, bu tür heyelan kaynaklı tsunamilerin dar fiyortlarda olağanüstü yüksekliklere ulaşabileceğini belirtiyor. Alaska’daki olay da bu durumun en çarpıcı örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.
GERİ ÇEKİLEN BUZULLAR YENİ TEHLİKE YARATIYOR
Araştırmacılara göre olayın arkasında yalnızca jeolojik süreçler yok. Küresel sıcaklıkların artmasıyla birlikte buzulların geri çekilmesi, dağ yamaçlarını uzun yıllardır sağladıkları doğal destekten mahrum bırakabiliyor. Bu durum da dik ve kırılgan arazilerde büyük heyelanların meydana gelme riskini artırıyor. Bilim insanları özellikle Alaska, Grönland ve diğer Arktik bölgelerde benzer olayların gelecekte daha sık görülebileceği konusunda uyarıyor.
Tracy Arm toprak kayması, karşı fiyord duvarına o kadar yüksek bir dalga gönderen bir tsunami yarattı ki, dünyanın en yüksek binalarından bazılarını devirecekti. İşte dünyadaki diğer büyük tsunamilerle karşılaştırıldığında. Kaynak: Steve Hicks/University College London
ERKEN UYARI SİSTEMLERİ KRİTİK ÖNEME SAHİP
Uzmanlar, uzak ve seyrek nüfuslu bölgelerde bile bu tür felaketlerin yakından takip edilmesi gerektiğini vurguluyor. Uydu gözlemleri, sismik sensörler ve gerçek zamanlı izleme sistemleri sayesinde potansiyel heyelanların önceden tespit edilmesi mümkün olabilir. Böylece gemiler, turistik bölgeler ve kıyı yerleşimleri için daha hızlı uyarılar yapılabilir.
ARKTİK BÖLGELERDE RİSK ARTIYOR
Alaska’daki bu olağanüstü olay, iklim değişikliğinin yalnızca sıcaklıkları değil, jeolojik tehlikeleri de etkileyebileceğini gösteriyor. Bilim insanlarına göre buzullar geri çekilmeye devam ettikçe Arktik fiyortlarda heyelan kaynaklı mega tsunami riski artabilir. Alaska’da yaşanan 481 metrelik dev dalga ise bu yeni tehdidin ne kadar büyük olabileceğinin çarpıcı bir örneği olarak görülüyor.
About the Author
