Batı Antarktika’daki Dotson Buz Sahanlığı’nı haritalamak için kullanılan otonom denizaltı Ran, görev sırasında kayboldu. 2022’de başlayan araştırma seferinde buz tabanında daha önce görülmemiş oluşumlar keşfeden araç, son görevinde planlanan buluşma noktasına ulaşamadı ve bir daha sinyal vermedi.
100 KİLOMETRELİK ALANIN HARİTASINI ÇIKARDI
Ran, buzun altında haftalarca bağımsız şekilde ilerleyerek yaklaşık 100 kilometrekarelik alanı haritaladı. Çalışmalar, gözyaşı biçimli çukurlar, basamaklı teraslar ve gizli çatlakların varlığını ortaya çıkardı. Bu oluşumların, sıcak ve tuzlu “Kutup Çevresi Derin Suyu” akıntılarının buz tabanını aşındırmasıyla meydana geldiği düşünülüyor.
BATI KISMINDA ERİME DAHA FAZLA
Araştırmalar, Dotson Buz Sahanlığı’nın batı kısmında erimenin daha hızlı, doğu kısmında ise daha yavaş gerçekleştiğini gösterdi. Uydu verilerine göre bu bölgede buz tabanı yılda yaklaşık 12 metre inceliyor. 1979’dan bu yana Antarktika kaynaklı buz kaybının deniz seviyesine 0,55 inçlik katkı yaptığı belirtiliyor.
OLDUKÇA KORKUTUCU
Ran’ın kayboluşuna dair kesin bir veri bulunmasa da olası nedenler arasında mekanik arıza veya buz sırtlarıyla çarpışma ihtimali öne çıkıyor. Araştırmayı yürüten Prof. Anna Wåhlin, aracın buzun altındaki bilinmezliklere doğru sessizce kayboluşunu “göz korkutucu” olarak nitelendirdi.
Bu keşifler, Antarktika buz sahanlıklarının sanılandan çok daha karmaşık yapılar barındırdığını ve gelecekteki deniz seviyesi projeksiyonlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.