Techlosure 
Çin’in Chang’e-6 göreviyle Ay’ın karanlık yüzeyinden getirilen 5.000’den fazla toz parçasının taranmasında, Dünya’da nadir görülen su bakımından zengin Ivuna tipi karbonlu kondrit (CI kondrit) kalıntılarına rastlandı. Bu, Ay’da ilk kez bu tür materyalin doğrulanması anlamına geliyor.
CI KONDRİTLERİN ÖZELLİKLERİ VE KORUNMA ŞAŞKINLIĞI
CI kondritleri, yapılarının yaklaşık yüzde 20’sinin suyla bağlı minerallerden oluştuğu için gözenekli ve kırılgan bir yapıya sahip; Dünya’ya düşen göktaşlarının sadece yüzde 1’inden azı bu türe ait bulunuyor. Ay’da atmosfer olmamasına rağmen yüksek hızla gerçekleşen çarpma olaylarının bu tür göktaşlarını buharlaştırması beklenirken, Chang’e-6 örneklerinde mikroskobik düzeyde korunmuş parçacıklar saptandı.
KAYNAK BÖLGE: GÜNEY KUTBU-AITKEN HAVAZASI
Örnekler, Ay’ın geniş çaplı Güney Kutbu-Aitken Havzası içinde yer alan Apollo krateri çevresinden toplandı; burası erken Güneş Sistemi çarpma kalıntılarını koruma potansiyeliyle biliniyor. Araştırma ekibi, taramalı elektron mikroskobu ve izotop analizleriyle yedi küçük parçada CI kondritlere özgü kimyasal oranlar tespit etti.
BİLİMSEL ANLAMI VE ERKEN GÜNEŞ SİSTEMİ BAĞLANTISI
Araştırmacılar, bu parçacıkların Ay’a çarpan su açısından zengin asteroitlerin kalıntıları olduğunu ve milyarlarca yıldır bozulmadan kaldığını değerlendiriyorlar. Bulgular, CI kondritlerin Dünya ve Ay’a su taşıma rolü olduğu yönündeki teorileri destekliyor; analizler Ay’daki göktaşı kalıntılarının yaklaşık yüzde 30’unun CI tipi olabileceğine işaret ediyor.
YAYIN VE ARAŞTIRMA YÖNETİMİ
Çalışmanın sonuçları Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlandı; araştırma Çin Bilimler Akademisi’nden jeokimyacılar Jintuan Wang ve Zhiming Chen liderliğindeki ekip tarafından yürütüldü.
About the Author
