Astronomlar, bilim kurgu filmlerinden çıkmış gibi görünen sıra dışı bir keşfe imza attı. Warwick Üniversitesi‘nden araştırmacılar, gezegen kalıntılarıyla kirlenmiş belirli bir beyaz cüce yıldızın insan gözüne “chartreuse” olarak bilinen sarımsı yeşil renkte görünebileceğini ortaya koydu. Bu bulgu, yıldızların renkleri hakkındaki geleneksel anlayışa meydan okuyor.
YILDIZLARIN RENGİ GENELLİKLE SICAKLIKLARINI GÖSTERİR
Astronomide bir yıldızın rengi çoğunlukla yüzey sıcaklığıyla ilişkilendirilir. Daha sıcak yıldızlar mavi veya beyaz görünürken, daha soğuk yıldızlar kırmızı ve turuncu tonlarında görülür. Ancak beyaz cüceler söz konusu olduğunda durum çok daha karmaşık hale gelebiliyor. Özellikle atmosferleri dış kaynaklardan gelen materyallerle kirlenmiş yıldızlar, beklenmedik renk kombinasyonları ortaya çıkarabiliyor.
KEŞFİN MERKEZİNDE BEYAZ BİR CÜCE VAR
Araştırmacıların çalışması, yaşam döngüsünün sonuna ulaşmış bir beyaz cüce yıldız üzerine odaklanıyor. Bu yıldızın çevresindeki eski gezegen sisteminden gelen kayalık enkazı çekerek atmosferinde alışılmadık kimyasal değişimlere neden olduğu düşünülüyor. Bilim insanlarına göre bu durum yıldızın görünür ışık spektrumunu değiştirerek onu yeşilimsi bir tona dönüştürebiliyor.

Beyaz cüce WDJ1330+6435, yoğun atmosferindeki sodyum açısından zengin kaya enkazının sarı, turuncu ve kırmızı ışığı emdiği için hayalet gibi yeşil görünür. Kredi: Mark A. Garlick/Warwick Üniversitesi
YEŞİL YILDIZLAR ASLINDA SON DERECE NADİR
Gökyüzünde çok sayıda mavi, kırmızı, beyaz ve sarı yıldız bulunmasına rağmen güvenilir şekilde “yeşil yıldız” olarak tanımlanabilen bir örnek bugüne kadar tespit edilmedi. Yeni modellemeler, belirli koşullar altında bazı beyaz cücelerin gerçekten yeşil görünebileceğini ortaya koyuyor. Araştırmacılar bunun şimdiye kadar teorik olarak öngörülen en sıra dışı yıldız görünümlerinden biri olduğunu belirtiyor.
SADECE YEŞİL DEĞİL, PEMBE VE MOR YILDIZLAR DA MÜMKÜN
Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de farklı kimyasal bileşimlere sahip beyaz cücelerin alışılmışın dışında renkler sergileyebilmesi oldu. Bilim insanları, bazı modellerde pembe, mor ve yeşilimsi tonların ortaya çıkabildiğini belirtiyor. Bu durum, yıldız evrimine ilişkin mevcut modellerin daha da geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
GEZEGEN SİSTEMLERİNİN ÖLÜMLERİNDEN SONRA NE OLUYOR?
Araştırma yalnızca yıldızların renkleriyle ilgili değil. Aynı zamanda bir yıldızın ölümünden sonra çevresindeki gezegen sistemlerinde neler yaşandığına dair önemli bilgiler de sunuyor. Yok olan gezegenlerin kalıntıları beyaz cücelerin atmosferlerine karışarak astronomlara bu eski sistemlerin kimyasal yapısını inceleme fırsatı veriyor.

Renk hassasiyeti olan simülasyonlar, soluk mavi ve turuncudan pembe ve yeşile kadar değişen beyaz cüceleri ortaya çıkarıyor. Farklı renkleri, sıcaklık, atmosfer bileşimi, karbon molekülleri ve birikmiş gezegen enkazındaki farklılıklardan kaynaklanır. Kaynak: Mark Hollands/University of Warwick
BİLİM KURGU GİBİ AMA GERÇEK
Uzmanlar, bu keşfin evrendeki yıldız çeşitliliğinin sanılandan çok daha fazla olduğunu gösterdiğini vurguluyor. Bir zamanlar yalnızca bilim kurgu eserlerinde görülen yeşil yıldız fikri, artık bilimsel modellerle desteklenen gerçekçi bir olasılık haline gelmiş durumda.
ASTRONOMLAR YENİ HEDEFLERİN PEŞİNDE
Araştırmacılar şimdi teleskop gözlemleriyle bu sıra dışı yıldızların doğrudan tespit edilip edilemeyeceğini araştırıyor. Eğer doğrulanırsa, yeşil renkte görünen bir yıldız astronomi tarihinde bir ilk olarak kayıtlara geçebilir.