Techlosure 
California Üniversitesi Davis’te yürütülen yeni bir araştırma, Dünya’nın derinliklerindeki fay hatlarının sismik bir hareketten yalnızca birkaç saat sonra kendini onararak yeniden birleşebildiğini ortaya koydu. Science Advances dergisinde 19 Kasım’da yayımlanan ve Ulusal Bilim Vakfı (NSF) tarafından desteklenen çalışma, deprem modellerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Çalışmanın başyazarı Prof. Amanda Thomas, “Derin fayların saatler içinde iyileşebildiğini gördük. Bu, fay davranışını anlamada gözden kaçırdığımız kritik bir unsura işaret ediyor” dedi.
YAVAŞ KAYMA OLAYLARI
Araştırma ekibi, günler veya haftalar süren ve deprem benzeri çok yavaş hareketler olarak bilinen yavaş kayma olaylarını (SSE) inceledi. Normal depremlerde yüz yıllar boyunca biriken gerilim saniyeler içinde boşalırken, SSE’lerde bu gerilim küçük hareketlerle uzun zaman dilimlerine yayılıyor.
CASCADIA BÖLGESİNDE TEKRARLAYAN HAREKETLER
Çalışma, Juan de Fuca levhasının Kuzey Amerika levhasının altına daldığı Cascadia Subdüksiyon Bölgesi’ne odaklandı. Burada aynı fay segmentinin bir kaymadan yalnızca saatler veya günler sonra yeniden hareket ettiği gözlemlendi. Bu durum, fayların çok hızlı şekilde güç kazanabildiğini ve gerilimin kısa sürede geri döndüğünü gösteriyor. Thomas, hatta Güneş ve Ay’ın gelgit kuvvetlerinin bile bu süreci hızlandırdığını vurguladı.
LABORATUVARDA “HIZLI KAYNAŞMA”
Ortak yazar Prof. James Watkins, yüksek basınç ve sıcaklık altında kuvars tozu kullanarak derin fay koşullarını laboratuvarda simüle etti. Deneylerde mineral tanelerinin birbirine hızla kaynaştığı görüldü. Watkins, “Yavaş kayma sonrası ne olduğunu inceliyoruz. Isıtıyoruz ve gözlemliyoruz,” dedi. Thomas ise bu süreci “Hızlı kuruyan fay yapıştırıcısı” benzetmesiyle açıkladı.
KOHEZYONUN ÖNEMİ
Bu hızlı güç kazanma özelliği “kohezyon” olarak adlandırılıyor. Bulgular, kohezyonun yalnızca derin faylarda değil, daha sığ sistemlerde ve büyük depremlerle ilişkili bölgelerde de kritik rol oynayabileceğini gösteriyor. Thomas, “Çoğu modelde kohezyon göz ardı ediliyor. Oysa düşündüğümüzden çok daha önemli olabilir” diye ekledi.
Araştırmacılar, NSF’den aldıkları yeni fonla kohezyon üzerine çalışmalarını genişletmeyi planlıyor. Watkins, “Bu çalışma, mikroskobik süreçlerle yüzlerce kilometrelik büyük depremler arasında bağ kuruyor” ifadelerini kullandı.
About the Author
