Techlosure 
23 Temmuz 2026’da Çin’in Sichuan eyaletindeki Xichang Uydu Fırlatma Merkezi’nden gökyüzüne yükselen Long March-3B roketi, Tianlian II-06 iletişim röle uydusunu jeostationar yörüngeye taşımak üzere ateşlendi. Kalkıştan yaklaşık 30. saniyede, gökyüzünü delen bir yıldırım darbesi roketi vurdu. Fırlatma alanında toplanan kalabalık, bu olağanüstü anı hayranlık dolu çığlıklarla karşıladı.
YILDIRIMIN ETKİSİ
Çarpışmaya rağmen roket görevini başarıyla sürdürdü ve uydusunu planlanan yörüngeye ulaştırdı. Çin Havacılık Bilim ve Teknoloji Kurumu (CASC), olayın uçuş güvenliğini etkilemediğini ve uydunun Tiangong Uzay İstasyonu ile diğer mürettebatlı görevler için kritik iletişim sağlayacağını açıkladı. Bu durum, modern roketlerin yıldırım gibi atmosferik risklere karşı ne kadar dayanıklı tasarlandığını bir kez daha gösterdi.
TARİHİ FOTOĞRAF
O anı ölümsüzleştiren kare, fotoğrafçı Zhou Quan tarafından çekildi ve Çin devlet televizyonu CCTV tarafından yayımlandı. Görüntülerde, roketin ateşli motorlarıyla gökyüzünü yararken yıldırımın gövdeye çarpışı dramatik bir kontrast oluşturuyor. Bu fotoğraf, yalnızca teknik bir başarı değil, aynı zamanda doğa ile insan mühendisliğinin çarpıcı karşılaşmasını simgeleyen tarihi bir sahne olarak kayıtlara geçti.
TARİHSEL ÖRNEKLER
Yıldırımın roketlere çarpması tarihte nadir ama unutulmaz olaylara sahne oldu.
- Apollo 12 (1969): Saturn V roketi kalkıştan hemen sonra iki kez yıldırım tarafından vuruldu. Buna rağmen astronotlar Ay’a başarıyla ulaştı.
- Soyuz (2019): Rusya’nın Soyuz roketi fırlatma sırasında yıldırım çarpmasına maruz kaldı, ancak görev sorunsuz tamamlandı. Bu örnekler, yıldırımın dramatik etkisine rağmen roketlerin çoğu zaman görevlerini sürdürebildiğini gösteriyor.
GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
Her roket bu kadar şanslı olmadı. 1987’de Atlas/Centaur-67 roketi yıldırım çarpması sonucu bilgisayar arızası yaşadı ve parçalanarak görevini kaybetti. Bu olayın ardından NASA, Lightning Launch Commit Criteria (LLCC) adı verilen katı kuralları uygulamaya koydu. Bu kriterler, fırlatma sırasında elektriksel fırtına risklerini en aza indirmek için meteorolojik gözlemler ve teknik önlemler içeriyor.
BİLİMSEL VE TEKNİK BOYUTLAR
Yıldırım çarpması, roketin metal gövdesi boyunca elektrik akımı yayarak elektronik sistemleri tehdit edebilir. Ancak modern roketlerde kullanılan koruyucu devreler, yalıtım sistemleri ve otomatik kontrol mekanizmaları, bu tür riskleri büyük ölçüde azaltıyor. Long March-3B’nin bu olayı sorunsuz atlatması, Çin’in uzay teknolojisindeki mühendislik gücünü de gözler önüne seriyor.
About the Author
