Çin, uzayda artan yoğunluğu kontrol altına almak için dev bir adım atıyor. 156 uydudan oluşacak yapay zekâ destekli “Xingyan” (Yıldız Gözü) takımyıldızı, yörüngedeki nesneleri izleyerek çarpışma risklerini azaltmayı ve yabancı kaynaklara olan veri bağımlılığını ortadan kaldırmayı hedefliyor. Bu girişim, küresel uzay endüstrisinde rekabetin kızıştığı bir dönemde Pekin’in stratejik üstünlük arayışını yansıtıyor.
YOL HARİTASI: 2028’E DOĞRU
Projeyi geliştiren Xingtu Cekong, 2027’ye kadar 12 uydunun fırlatılacağını, tüm sistemin ise 2028 sonrası tam kapasiteyle çalışacağını açıkladı. Tamamlandığında ağ:
- Yörünge haritaları çıkaracak
- Olağan dışı hareketleri tespit edecek
- Her iki saatte bir çarpışma uyarısı ve manevra önerisi sunacak
KÜRESEL KAPSAMA
Proje lideri Hu Yu, sistemin alçak Dünya yörüngesinde her 30 dakikada bir güncelleme yapacağını ve yüksek yörüngelerde odaklı izleme sağlayacağını belirtti. Çin, bu yetenekleri güçlendirmek için daha önce Kaiyun-1 uydusunu fırlatmıştı. Bu paralel sistemin de 24 uyduya ulaşması planlanıyor.
UZAY TRAFİĞİ YÖNETİMİ
Bugün tam işlevsel tek küresel ağ, ABD’nin Jeosenkron Uzay Durumsal Farkındalık Programı. Ancak her yıl binlerce yeni uydu fırlatıldığı için yörünge güvenliği kritik hale geldi. Radarlar, teleskoplar ve uzay tabanlı sensörler, enkaz kaynaklı kazaları önlemede hayati rol oynuyor.
YAPAY ZEKA İLE GÜVENLİK
Xingyan sisteminin en dikkat çekici yönü, yapay zekâ entegrasyonu. Uydular:
- Geniş alan, kızılötesi ve multispektral kameralarla gözlem yapacak
- Toplanan verileri analiz ederek riskleri belirleyecek
- Çarpışmaları otomatik olarak önlemek için manevra talimatlarını iletecek