Çinli paleontologların Myanmar’da bulduğu 99 milyon yıllık kehribar, adeta zamanda donmuş bir zombi filminin en eski sahnelerini barındırıyor. Bir sineğin başından, genç bir karıncanın sırtından gelen ince mantar iplikçikleri; o ana kadar yalnızca günümüz ormanlarında tanıdığımız “zombi” mantarların 100 milyon yıllık geçmişine ışık tutuyor.

FOSİLİN İÇİNDE İKİ YENİ TÜR KEŞFEDİLDİ
Yunnan Üniversitesi’nden Yuhui Zhuang’ın liderliğindeki ekip, bu iki böcek fosilinin içinde, daha önce tanımlanmamış Ophiocordyceps cinsine ait iki yeni tür keşfetti. Karıncayı ele geçiren Paleoophiocordyceps gerontoformicae, sinekte rastlanan ise Paleoophiocordyceps ironomyiae adını taşıyor. Bulgular, 11 Haziran’da Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlandı.

BİLİM DÜNYASI İÇİN OLDUKÇA HEYECAN VERİCİ
Smithsonian Doğa Tarihi Müzesi’nden Conrad Labandeira’ya göre karıncalar, tarih boyunca bu zombi mantarlarının birincil hedefi olmuş. Günümüzde sineklerin enfekte edilmesi ise son derece nadir gerçekleşiyor. İşte bu nedenle, kafasından mantar çıkan bir sinek fosili, bilim dünyası için gerçekten olağanüstü bir keşif.

KONAKÇILAR ÖLDÜKTEN SONRA KEHRİBARA DÖNÜŞÜYORLAR
Danimarka Doğa Tarihi Müzesi’nden mikolog João Araújo, bu örneklerin modern zombi-karınca mantarlarının evrimsel atasını temsil edebileceğini söylüyor. Onun görüşüne göre, mantarlar konakçısını öldürmeden spor üretemiyor ve enfekte böcekler yaşamlarını yitirdikten sonra reçineyle hapsolup kehribara dönüşmüş.

EKOSİSTEMİN KÜÇÜK BİR PARÇASI
Londra Doğa Tarihi Müzesi’nden Edmund Jarzembowski “Dinozorların çağındakine benzeyen bu tuhaf ilişkiyi günümüzde hâlâ görüyor olmak büyüleyici” derken, New Jersey Teknoloji Enstitüsü’nden Phil Barden da kehribar içindeki her bir fosilin, aslında çok daha geniş, mikroskobik yaşam formlarıyla dolu bir ekosistemin yalnızca küçük bir parçasını yansıttığını vurguluyor. Bugün hâlâ Ophiocordyceps türleri, karıncaları, sinekleri, örümcekleri ve hatta ağustosböceklerini enfekte ederek davranışlarını kendi yararına yönlendiriyor. Bu “zombi-karınca mantarları” kavramı, HBO’nun The Last of Us uyarlamasına da ilham kaynağı olmuştu.

Myanmar’da son yıllarda ortaya çıkan kehribar fosilleri, hem evrimsel sırları hem de bölgedeki iç savaş nedeniyle etik tartışmaları beraberinde getiriyor. Araştırmacılar, bu iki örneğin 2017’den önce, çatışmalardan etkilenmeyen alanlardan toplandığını belirterek, bilimin etik sınırları aşmamasına dikkat çekiyor.