Dünya’nın Kozmik Kuzeni: Gliese 12b Yaşama Elverişli mi?

NASA’nın Geçiş Halindeki Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) tarafından keşfedilen Gliese 12b, Dünya’ya yakın sayılabilecek 40 ışık yılı uzaklıktaki Pisces Takımyıldızı’nda yer alıyor. Küçük ve soğuk bir kırmızı cüce yıldızın etrafında dönen bu gezegen, Dünya ile Venüs arasındaki boyutlara yakınlığı ve yaşama elverişli koşulları açısından büyük ilgi uyandırıyor.

EV SAHİBİ YILDIZ VE KONUM

• Ev sahibi yıldız Gliese 12, Güneş’in yalnızca %27 büyüklüğünde ve yüzey sıcaklığı açısından Güneş’in yaklaşık %60’ı kadar bir ısıya sahip soğuk bir M-tipi kırmızı cüce yıldızdır.
• Pisces Takımyıldızı ise Dünya’dan yaklaşık 40 ışık yılı uzaklıkta yer alır.

KEŞİF YÖNTEMİ

Gliese 12b, yıldızının önünden geçerken (transit) yol açtığı hafif ışık kayıpları sayesinde tespit edildi. TESS’in transit tekniği, binlerce yıldızı aylık gözlem periyotlarıyla tarayarak bu tür düzenli parlaklık dalgalanmalarını yakalamayı hedefliyor. Takip gözlemleri CHEOPS ve yer tabanlı teleskoplarla desteklenerek keşif doğrulandı.

GEZEGENSEL ÖZELLİKLER

• Yarıçap: 0,958 × Dünya
• Kütle: 3,87 × Dünya
• Yörünge yarı büyük ekseni: 0,0668 AU
• Yörünge periyodu: 12,8 Dünya günü

Bu veriler, gezegenin Dünya ile Venüs boyutları arasında konumlandığını gösteriyor.

ATMOSFER VE YÜZEY SICAKLIĞI

Mevcut modeller, Gliese 12b’nin ince bir atmosfere sahip olabileceğini işaret ediyor. Atmosferi yok sayıldığında yapılan tahminlere göre yüzey sıcaklığı yaklaşık 107 °F (42 °C) civarında; bu değer Dünya’nın ortalama 15 °C’sinden oldukça yüksek, ancak Venüs’ün 464 °C’lik cehennem sıcaklığından çok daha düşük bir düzeyde kalıyor.

YAŞANABİLİRLİK POTANSİYELİ

• Gezegen, yıldızından Dünya’nın Güneş’ten aldığı enerjinin 1,6 katını alıyor, ancak Venüs’ün maruz kaldığı enerjinin %85’i kadar bir ışınıma uğruyor.
• Gliese 12’nin manyetik açıdan sakin davranış sergilediğine işaret eden analizler, zararlı X-ışını fırtınalarının nispeten az olduğunu gösteriyor.
• İnce bir atmosfere sahip olması, Venüs benzeri kalın gaz zarlarından kaçınarak Dünya benzeri koşullara yakın bir ortam sunma ihtimali doğuruyor.

GELECEK GÖZLEMLER

• James Webb Uzay Teleskobu ile yapılacak geçiş spektroskopisi deneyleri, atmosferdeki gaz bileşenlerinin kimyasal imzalarını tespit ederek içerik ve yoğunluk hakkında net veri sağlayacak.
• Yıldız hareketlerine dayalı kütle tayini için ESA’nın ESPRESSO ve HARPS-N yüksek hassasiyetli spektrograflarıyla radial velocity ölçümleri planlanıyor. Bu çalışmalar, gezegenin yoğunluğu ve iç yapısı hakkında kesin sonuçlar getirecek.

DÜNYA, VENÜS VE GLIESE 12b KARŞILAŞTIRMASI

Tablo verileri NASA Science ve NASA SVS kaynaklarından derlenmiştir.

Gliese 12b, boyut, sıcaklık ve atmosfer koruma potansiyeli bakımından Dünya ile Venüs arasında bir “altın orta” sunuyor. Hem TESS’in hem de gelecek nesil teleskopların odaklanacağı bu gezegen, ötegezegen bilimi ve yaşanabilir bölgelerin evrimi konusundaki anlayışımızı derinleştirecek nadir adaylardan biri olarak öne çıkıyor. Bu keşif, Güneş Sistemi dışındaki en yakın, geçiş yapan ve ölçülebilir atmosfer göstergelerine sahip Dünya-benzeri dünya unvanını da taşıyor.

(Tüm bilimsel veriler NASA kaynaklarıyla doğrulanmıştır.)

About the Author

Techlosure

Administrator

Visit Website View All Posts