Gökbilimciler, H1413+117 (Yonca Yaprağı) kuasarını ALMA ile incelerken optikte görünmeyen, ancak kızılötesinde Güneş’in parlaklığının trilyonlarca katına ulaşan yeni bir ultra parlak kızılötesi galaksi (ULIRG) keşfetti.
KEŞİF ANI
1984’ten beri bilinen ve yaklaşık 11 milyar ışık yılı uzaklıktaki Yonca Yaprağı kuasarının gözlemleri sırasında, Natsuki H. Hayatsu liderliğindeki ekip parlak kuasarın hemen arkasında optik teleskoplarla tespit edilemeyen yeni bir kaynak buldu.
KAYNAĞIN TEMEL ÖZELLİKLERİ
Yeni nesne Cloverleaf’ten yaklaşık 6 yayın saniyesi uzaklıkta, kırmızıya kayması z ≈ 3,39 olan uzak ve erken evren kaynaklı bir ULIRG olarak sınıflandırıldı; moleküler gaz kütlesi 40–230 milyar Güneş kütlesi aralığında ve merkezinde yaklaşık 100 milyon Güneş kütlesi büyüklüğünde bir kara delik olabileceği tahmin ediliyor.
ENERJİ ÇIKIŞI VE TOZ ÖRTÜSÜ
Galaksinin yayımladığı enerji çok yüksek: X ışınlarında ~1×10^42 erg/s ve kızılötesinde Güneş parlaklığının yaklaşık 2,8 trilyon katı seviyesinde; yoğun toz ve gaz katmanları nedeniyle optik dalga boylarında görünmüyor ve bu yüzden “optik olarak karanlık” olarak tanımlanıyor.
EVRİMSEL YORUMU
Araştırmacılar, yüksek parlaklık, kalın toz örtüsü ve kararsız moleküler gazın bir arada bulunmasının bu sistemi büyük galaksi birleşmelerinin erken aşamalarından biri olabileceğine işaret ettiğini; zaman içinde sıcak, tozlu bir evreden AGN etkinliğinin güçlendiği ve en sonunda eliptik bir galaksi haline dönüşebileceğini öne sürüyorlar.
İLERİ GÖZLEMLER İÇİN GEREKSİNİM
Ekip, sistemin gerçek doğasını kesinleştirmek için moleküler gazın hareketi, yoğunluğu ve kimyasal bileşimini yüksek çözünürlükte izleyecek ek gözlemlerin şart olduğunu; bu verilerin galaksinin yoğun yıldız oluşumu, toz ısınması ve AGN etkinliği arasındaki ilişkiyi ortaya koyacağını belirtiyorlar.