Gözlemciler, Güneş’te tespit edilen dev koronal deliğin son 24 saatte yüzde 50 oranında büyüdüğünü duyurdu. Bu olağanüstü genişleme, yaklaşan güneş rüzgarlarının yoğunluğunu ve hızını tarihte görülmemiş seviyelere taşıma potansiyeli taşıyor.
KORONAL DELİK NEDİR VE NASIL GÖZLEMLENDİ?
Koronal delikler, Güneş’in dış atmosferindeki (korona) manyetik yapının zayıfladığı bölgeler olarak tanımlanır. Rusya Bilimler Akademisi’ne bağlı Güneş Astronomisi Laboratuvarı, uzay tabanlı teleskoplar aracılığıyla bu bölgedeki genişlemeyi tespit etti.
HIZ VE YOĞUNLUKTA BEKLENEN ARTIŞ
Son verilere göre, Güneş’ten Dünya’ya yönelen rüzgarların hızı 19–20 Ağustos’ta 800–900 kilometre/saniye bandına ulaşacak.
- Normal güneş rüzgarı hızı: ~300–400 km/s
- Tahmini hız artışı: 2–2,5 kat
Bu artış, Dünya’nın manyetosferine ek yük bindirerek jeomanyetik fırtınalara zemin hazırlayabilir.
BİLİM İNSANLARININ UYARILARI
Laboratuvar yetkilileri, “Koronal deliğin büyümesi, önümüzdeki günlerde Güneş rüzgarlarının hızını ve yoğunluğunu olağanüstü derecede artırabilir. Dünya’nın manyetik alanı bu süreçten doğrudan etkilenecek” diyor.
Bilim insanları, etkilerin bir hafta ila on gün boyunca sürebileceğini ve uydu iletişiminden elektronik şebekelere kadar geniş bir yelpazede aksaklık riski oluşturabileceğini belirtiyor.
OLASI SONUÇLAR VE ÖNLEMLER
- Uydu operasyonları ve GPS sinyallerinde kesintiler
- Yüksek enlemlerde aurora (kuzey/güney ışıkları) etkinliklerinde artış
- Elektrik şebekelerinde geçici voltaj dalgalanmaları
Araştırmacılar, operatör ve kurumları bu dönem için hazırlıklı olmaya davet ediyor. Enerji altyapıları güçlendirilirken, havacılık ve haberleşme sektörü jeomanyetik uyarı sistemlerini yakından takip edecek.