Techlosure 
Kanadalı bilim insanları, James Webb Uzay Teleskobu sayesinde yıldızlara bağlı olmayan SIMP 0136 adlı başıboş gezegenin atmosferini detaylı biçimde haritalamayı başardı. Bu keşif, gezegenin çok katmanlı bulut yapısını ve karmaşık hava sistemlerini gözler önüne serdi.
NE YILDIZ NE DE GEZEGEN
McGill Üniversitesi ve ortak araştırma kurumlarından bilim insanları, ne tam anlamıyla bir yıldız ne de sıradan bir gezegen olan kahverengi cüce sınıfındaki SIMP 0136‘nın atmosferik özelliklerini inceledi. Jüpiter’in yaklaşık 13 katı kütleye sahip olan bu gök cismi, yıldızlardan bağımsız hareket ettiği için “serbest yüzen gezegen” olarak tanımlanıyor.
WEBB TELESKOBU İLE DERİNLEMESİNE GÖZLEM
James Webb Teleskobu’nun Yakın Kızılötesi Görüntüleyici ve Yarıksız Spektrografı (NIRISS), Kanada Uzay Ajansı ve Montréal Üniversitesi tarafından geliştirildi. Araştırma ekibi, SIMP 0136’nın yalnızca 2,4 saat süren tam dönüşü boyunca teleskopla gözlem yaparak, ışık dalga boylarındaki küçük değişimleri analiz etti.
Bu veriler, gezegenin atmosferinde forsterit (bir kaya türü) ve demir gibi maddelerden oluşan üç farklı katman bulunduğunu ortaya koydu. Her katman, farklı sıcaklık ve kimyasal bileşimlere sahip bulutlar içeriyor.
ATMOSFERİK ASİMETRİ VE GELECEK ÇALIŞMALAR
Araştırmanın başyazarı Roman Akhmetshyn, bazı atmosfer katmanlarında kuzey-güney yönünde belirgin asimetriler gözlemlendiğini belirtti. Bu durum, gelecekteki haritalama çalışmalarının boylam ve enlem bazlı iki boyutlu modellerle yapılması gerektiğini gösteriyor.
Ayrıca, gözlemlenen verilerin tek bir atmosfer modeliyle açıklanamadığı, ancak birden fazla modelin birleşimiyle spektrumun yeniden üretilebildiği vurgulandı. Bu bulgular, kahverengi cüceler ve dev dış gezegenlerin Jüpiter’e benzer bantlara sahip olsa da çok daha hızlı ve kaotik hava koşullarına sahip olabileceği teorisini destekliyor.
About the Author
