NASA’nın Artemis adını verdiği Ay‘a dönüş programının ilk mürettebatlı uçuşu olarak planlanan Artemis II, roket sisteminde tespit edilen helyum akışındaki kesinti nedeniyle bir kez daha ertelendi. Ajans, yapılan testlerde ortaya çıkan bu teknik aksaklığın, görevin güvenliğini doğrudan etkileyebilecek bir risk oluşturduğunu belirtiyor. Bu nedenle dev roket, detaylı inceleme ve onarım için yeniden Kennedy Uzay Merkezi’ne geri çekilecek.
SORUNUN KAYNAĞI: FİLTRE, VANA VEYA BAĞLANTI PLAKASI
NASA Direktörü Jared Isaacman’ın açıklamasına göre, helyum akışındaki düzensizlik;
- hatalı bir filtre,
- arızalı bir vana,
- ya da bağlantı plakasındaki bir problemden kaynaklanıyor olabilir.
Helyum, roket motorlarının basınçlandırma sistemlerinde kritik bir rol oynadığı için bu tür bir kesinti, fırlatma sırasında ciddi güvenlik riskleri doğurabiliyor. Bu nedenle NASA, sorunun kaynağını netleştirmeden uçuşa onay vermeyecek.
FIRLATILIŞ TARİHİ BİR KEZ DAHA DEĞİŞTİ
Artemis II’nin mart ayında yapılması planlanan fırlatılışı, onarım sürecinin uzunluğuna bağlı olarak nisan ayının başı veya sonuna ertelendi. Bu, görevin ilk kez ertelenişi değil.
- Daha önce dondurucu hava koşulları nedeniyle şubata,
- ardından sıvı hidrojen sızıntısı ve çeşitli teknik sorunlar nedeniyle marta kaydırılmıştı.
Bu son aksaklık, programın genel takvimini de yeniden tartışmaya açmış durumda.
ARTEMİS PROGRAMI NEYİ AMAÇLIYOR?
Artemis, NASA’nın insanlığı yeniden Ay’a taşıma hedefinin merkezinde yer alıyor.
- Artemis I, 2022’de insansız olarak başarıyla tamamlanmıştı.
- Artemis II, dört astronotun Ay’ın etrafında tur atıp Dünya’ya döneceği ilk mürettebatlı görev olacak.
- Artemis III ise Ay yüzeyine inişi hedefliyor.
Ancak program, uzay aracı güvenliği, astronot kıyafetleri ve iniş sistemleri gibi birçok teknik başlıkta yaşanan gecikmeler nedeniyle sürekli revize ediliyor. NASA, daha önce Artemis II’yi 2025 sonlarından 2026’ya, Artemis III’ü ise 2027’ye ertelemişti.
SPACEX İŞ BİRLİĞİ VE 2,9 MİLYAR DOLARLIK ANLAŞMA
NASA’nın Ay’a iniş için kullanacağı İnsanlı İniş Sistemi (HLS), SpaceX tarafından geliştiriliyor. Ajans, 2021 yılında bu sistem için şirketle 2,9 milyar dolarlık bir anlaşma imzalamıştı. Dolayısıyla Artemis görevlerindeki her gecikme, SpaceX’in geliştirme takvimini de doğrudan etkiliyor.
PROGRAMIN GELECEĞİ NE ANLAMA GELİYOR?
Artemis II’deki helyum sorunu, NASA’nın Ay’a dönüş planının hâlâ hassas bir dengede olduğunu gösteriyor.
- Teknik aksaklıklar,
- tedarik zinciri sorunları,
- güvenlik testlerinin uzaması gibi faktörler, programın uzun vadeli takvimini yeniden şekillendirebilir.
Ancak NASA, güvenlikten taviz vermemekte kararlı. Bu nedenle her gecikme, aynı zamanda daha güvenli bir uçuşun garantisi olarak görülüyor.