Techlosure 
Astronomi dünyasında yaklaşık çeyrek asırdır çözülemeyen bir gizem, NASA‘nın Hubble Uzay Teleskobu‘ndan elde edilen eski verilerin yeniden analiz edilmesiyle yeni bir boyut kazandı. Araştırmacılar, Dünya’dan yüzlerce ışık yılı uzaklıkta bulunan HS 0209+0832 adlı beyaz cücenin etrafında dönen sıra dışı bir cismin izlerine rastladı. İlk kez 1990’lı yılların sonunda dikkat çeken bu sistemdeki düzensiz hareketler, uzun yıllar boyunca bilim insanlarını şaşırttı. Yeni çalışma ise söz konusu anormalliklerin, yıldızın ölümünden sonra oluşmuş “ikinci nesil” bir gezegen tarafından açıklanabileceğini öne sürüyor.
YILDIZ ÖLDÜKTEN SONRA GEZEGEN OLUŞABİLİR Mİ?
Geleneksel gezegen oluşum teorilerine göre gezegenler, genç yıldızların çevresindeki gaz ve toz disklerinden meydana geliyor. Ancak HS 0209+0832 sistemi bu kurala meydan okuyabilir. Bilim insanlarına göre yıldız, yaşamının son evrelerinde dış katmanlarını uzaya savurduktan sonra geriye yalnızca yoğun çekirdeği kaldı. Bu süreçte çevreye yayılan madde yeniden bir disk oluşturmuş olabilir. Araştırmacılar, tıpkı bir yıldızın doğumunda olduğu gibi bu kalıntı materyalin zamanla birleşerek yeni bir gezegen meydana getirebileceğini düşünüyor.
Bu sanatçının konsepti, NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu’nun HS 0209+0832 sisteminde tespit ettiği alışılmadık kimyasal bollukların olası bir açıklamasını sunuyor: beyaz cüce yıldızın yörüngesinde dönen ikinci nesil bir gezegen. Kredi: NASA, ESA, Leah Hustak (STScI)
“KÜLLERİNDEN DOĞAN” BİR DÜNYA
Eğer bu senaryo doğrulanırsa HS 0209+0832’nin etrafındaki gezegen, evrenin en ilginç oluşum hikâyelerinden birine sahip olacak.
Bilim insanları bu tür dünyaları “ikinci nesil gezegenler” olarak adlandırıyor. Bu gezegenler, bir yıldızın oluşumundan kalan ilk maddelerden değil, yıldızın ölüm sürecinde uzaya saçılan kalıntılarından doğuyor.
Bu durum, gezegenlerin yalnızca yıldızlarla birlikte doğmadığını, bazı koşullarda yıldızların ölümünden sonra da oluşabileceğini gösteriyor.
Bu sanatçının konsepti, ölçek olarak değil, Güneş’e benzeyen bir yıldızın (1) yaşlanan kırmızı dev (2) ve ardından dışa fırlatılan dış katmanlarından oluşan bir disk (3) ile çevrili küçük, parlak beyaz bir cüceye evrimini hayal eder; buradan ikinci nesil bir gezegen oluşur (4). Kredi: NASA, ESA, Leah Hustak (STScI)
EVREN HAKKINDA BİLDİKLERİMİZİ DEĞİŞTİREBİLİR
Araştırma henüz kesin bir doğrulama sunmasa da sonuçlar oldukça heyecan verici. Eğer HS 0209+0832 çevresindeki cisim gerçekten ikinci nesil bir gezegen olarak doğrulanırsa, astronomlar gezegen oluşumu hakkındaki mevcut modelleri yeniden gözden geçirmek zorunda kalabilir.
Bu keşif aynı zamanda Güneş Sistemi’nin uzak geleceğine dair yeni soruları da beraberinde getiriyor. Milyarlarca yıl sonra Güneş’in bir beyaz cüceye dönüşmesinin ardından, geride kalan maddelerden yeni gezegenlerin oluşup oluşamayacağı artık daha ciddi şekilde araştırılan bir konu haline gelebilir.
About the Author
