Paleontoloji dünyasının en tartışmalı dinozorlarından biri olan Spinosaurus hakkında dikkat çekici bir araştırma yayımlandı. Yeni bulgular, dev yırtıcının yalnızca su kenarında avlanan bir tür olmadığını, yaşamının büyük bölümünü aktif şekilde su altında geçirmiş olabileceğini ortaya koyuyor. Yale Üniversitesi öncülüğünde gerçekleştirilen çalışma, Spinosaurus’un yaşam tarzına ilişkin uzun yıllardır süren tartışmalara yeni bir bakış açısı getiriyor.
ARAŞTIRMACILAR 11 BİNDEN FAZLA ÖLÇÜMÜ ANALİZ ETTİ
Current Biology dergisinde yayımlanan araştırmada bilim insanları, fosil kayıtları ile günümüzde yaşayan hayvanların anatomilerini karşılaştırdı. Çalışma kapsamında 11 binden fazla ölçüm, fotoğraf, BT taraması, makine öğrenimi modelleri ve istatistiksel analiz yöntemleri kullanıldı. Amaç, nesli tükenmiş omurgalıların karasal yaşamdan yeniden sucul yaşama nasıl adapte olduklarını anlamaktı.
SPINOSAURUS BEKLENENDEN ÇOK DAHA SUCUL BİR YAŞAM SÜRMÜŞ OLABİLİR
Yaklaşık 113 ila 94 milyon yıl önce günümüz Kuzey Afrika‘sında yaşayan Spinosaurus, uzun süredir bilim insanlarını ikiye bölüyordu. Bir grup araştırmacı onun suda avlanan bir yırtıcı olduğunu savunurken, diğerleri daha çok kıyılarda dolaşan bir avcı olduğunu öne sürüyordu.
Yeni araştırma ise Spinosaurus’un büyük ölçüde su altında yaşadığı görüşünü destekliyor. Çalışmanın baş yazarı Caleb Gordon, elde edilen verilerin bu dinozorun zamanının çoğunu su altında geçirdiğini güçlü şekilde gösterdiğini belirtiyor.

Paleontolog Caleb Gordon, Yale Peabody Müzesi’nde antik kaplumbağa kemiklerinin ölçümlerini alıyor. Kaynak: Yale Peabody Müzesi
MAKİNE ÖĞRENİMİ FOSİLLERİN SIRLARINI ORTAYA ÇIKARDI
Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri de yapay zeka ve makine öğrenimi modellerinin kullanılması oldu. Bilim insanları, günümüzde yaşayan türlerin anatomik özelliklerini analiz ederek oluşturdukları modelleri fosil türlere uyguladı. Bu yöntem sayesinde araştırmacılar, fosillerde korunmayan yumuşak dokular ve yüzmeye yönelik adaptasyonlar hakkında da tahminlerde bulunabildi. Özellikle ön uzuvların oranlarının, bir hayvanın suda yaşama derecesini belirlemede oldukça etkili olduğu tespit edildi.
TÜM DENİZ SÜRÜNGENLERİ TAMAMEN SUDA YAŞAMIYORDU
Araştırma yalnızca Spinosaurus’a odaklanmadı. Ekip ayrıca milyonlarca yıl önce yaşayan mezozorlar gibi diğer sucul sürüngenleri de inceledi. Sonuçlar, Paleozoik dönemde yaşamış deniz sürüngenlerinin tamamen sucul canlılara dönüşmediğini, düzenli olarak karaya dönmeye devam ettiklerini gösterdi. Buna karşılık Spinosaurus’un suya çok daha güçlü biçimde uyum sağlamış olması dikkat çekti.

Yeni yöntem, modern türler üzerinde eğitilmiş makine öğrenimi modelleri kullanarak eski nesli tükenmiş türlerin sucul alışkanlıklarını ve ilişkili yumuşak doku adaptasyonlarını tahmin ediyor. Kaynak: Yale Üniversitesi
EVRİMİN TEKRARLAYAN HİKAYESİ
Araştırmacılara göre farklı hayvan gruplarının milyonlarca yıl boyunca bağımsız şekilde yeniden sucul yaşama dönmesi, “yakınsak evrim” olarak bilinen önemli bir süreci gözler önüne seriyor. Bu süreçte birbirinden tamamen farklı türler, benzer çevresel koşullar nedeniyle yüzgeç benzeri uzuvlar ve daha verimli yüzmeyi sağlayan ortak özellikler geliştirebiliyor. Spinosaurus da bu dönüşümün en çarpıcı örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
DİNOZORLARIN YAŞAMINA DAİR YENİ İPUÇLARI
Araştırmacılar geliştirdikleri yöntemin yalnızca Spinosaurus için değil, insan atalarında iki ayak üzerinde yürümenin evrimi veya kuşların uçma yeteneğinin ortaya çıkışı gibi diğer büyük evrimsel geçişleri incelemek için de kullanılabileceğini söylüyor. Çalışma, fosillerin sunduğu sınırlı verilerden çok daha kapsamlı sonuçlar elde edilebileceğini göstererek paleontoloji araştırmalarında yeni bir dönemin kapısını aralıyor.