Bilim insanları, ABD’nin New Mexico eyaletindeki ünlü Ghost Ranch bölgesinde Triyas Dönemi’ne ait sıra dışı bir sürüngen fosili ortaya çıkardı. Labrujasuchus expectatus adı verilen bu yeni tür, timsah akrabası olmasına rağmen alışılmışın dışında iki ayak üzerinde yürüyordu. Dişsiz gagası ve minik ön uzuvlarıyla, görünüşü timsahtan çok devekuş benzeri bir dinozoru andırıyordu. Bu özellikleriyle, evrimsel tarihte farklı vücut planlarının denendiği bir dönemin canlı kanıtı olarak öne çıkıyor.
EVRİMSEL DENEYLERİN ÇAĞI
Triyas Dönemi, yaklaşık 210 milyon yıl önce, evrimsel çeşitliliğin zirveye ulaştığı bir çağdı. Bu dönemde sürüngenler, memelilerin ataları ve erken dinozorlar farklı ekolojik nişlere uyum sağlamak için sıra dışı biçimlere bürünüyordu. Labrujasuchus, bu evrimsel “deneylerin” en çarpıcı örneklerinden biri olarak görülüyor. İki ayaklı yürüyüşü ve gagalı yapısı, evrimsel sürecin ne kadar yaratıcı ve çeşitli olabileceğini gösteriyor.

Hayden Ocağı alanından Ghost Ranch arazileri ve Geç Trias kayaları boyunca bir görünüm. Kaynak: Nate Smith
SHUVOSAURIDAE AİLESİNİ YENİ ÜYESİ
Araştırmacılar, Labrujasuchus expectatus’u Shuvosauridae ailesine dahil etti. Bu aile, timsah akrabaları olmasına rağmen theropod dinozorları andıran vücut planlarıyla biliniyor. Küçük ön uzuvlar, uzun arka bacaklar ve iki ayaklı hareket biçimi, bu türün evrimsel açıdan benzersiz bir yol izlediğini ortaya koyuyor. Böylece Labrujasuchus, timsahların evrimsel tarihindeki boşlukları dolduran beşinci tür olarak kayıtlara geçti.
İSİM VE TARİH
Türün adı, “Ranchos de los Brujos” yani “Büyücülerin Çiftliği” olarak bilinen Ghost Ranch’in tarihine gönderme yapıyor. “Expectatus” ise paleontologların uzun süredir beklediği, önceki bulgular arasında eksik kalan ara türü temsil ediyor. Bu isim, hem bölgenin kültürel mirasına hem de bilimsel beklentilere bir saygı duruşu niteliği taşıyor.

Saha çalışma ekibi, çoğu ortak yazar ve Dinozor Enstitüsü Direktörü Dr. Nate Smith de dahil olmak üzere sağ ön planda, Hayden Quarries, Ghost Ranch, New Mexico’da. Kaynak: Nate Smith
GHOST RANCH’İN SIRLARI
Ghost Ranch, Triyas Dönemi’nin en iyi korunmuş fosillerini sunan bölgelerden biri olarak paleontoloji dünyasında özel bir yere sahip. Burada daha önce de erken dinozorlar ve timsah akrabaları keşfedilmişti. Labrujasuchus’un bulunması, bu bölgenin evrimsel tarih açısından ne kadar kritik olduğunu bir kez daha kanıtladı. Bölge, adeta evrimsel çeşitliliğin bir laboratuvarı gibi işlev görüyor.
SÜRÜNGENDEN FAZLASI
Bilim insanları, bu keşfin timsahların evrimsel yolculuğunu anlamada önemli bir boşluğu doldurduğunu vurguluyor. İki ayaklı hareket kabiliyeti, kuşların ve theropod dinozorların evrimsel stratejileriyle paralellik gösteriyor. Bu da Triyas Dönemi’nin, modern hayvanların temel özelliklerinin ilk kez denendiği bir dönem olduğunu ortaya koyuyor. Labrujasuchus, evrimsel tarihte timsahların yalnızca su kenarında sürünen avcılar olmadığını, aynı zamanda kara ekosisteminde farklı biçimlerde var olabildiklerini gösteriyor.