Uzayda Tarihi Görev: 3I/ATLAS’ın Peşine Düşülüyor

3I/ATLAS, bugüne kadar keşfedilen yalnızca üçüncü yıldızlararası gökcismi olma özelliğini taşıyor. 1 Temmuz 2025’te Şili’deki ATLAS teleskobu tarafından keşfedilen bu kuyruklu yıldız, o tarihten bu yana hem uzay teleskopları hem de yer tabanlı gözlemevleri tarafından izleniyor. Güneş Sistemi’ne kısa süreliğine uğrayan bu ziyaretçi, bilim dünyasında büyük merak uyandırıyor.

BEKLENMEDİK AKTİVİTE

Aralık 2025’te yapılan kızılötesi gözlemler, kuyruklu yıldızın Güneş’ten uzaklaşmasına rağmen yoğun gaz ve toz püskürtmeye devam ettiğini ortaya koydu. Normalde kuyruklu yıldızlar uzaklaştıkça sönükleşir; ancak 3I/ATLAS tam tersine parlaklığını artırdı. SPHEREx teleskobu, su buharı, karbondioksit, metanol, metan ve siyanür gibi bileşenlerin uzaya yayıldığını tespit etti. Bu durum, gökcisminin alışılmadık derecede uçucu buz rezervlerine sahip olduğunu düşündürüyor.

SU KAYBI VE KİMYASAL YAPI

Neil Gehrels Swift Observatory verileri, kuyruklu yıldızın Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin üç katı uzaklıkta bile saniyede yaklaşık 40 kilogram su kaybettiğini gösterdi. Bu mesafede çoğu kuyruklu yıldız tamamen hareketsiz olurken, 3I/ATLAS’ın aktif kalması dikkat çekici. Kimyasal yapısı Güneş Sistemi’ndeki kuyruklu yıldızlara benzer olsa da, başka bir yıldız sisteminde oluşmuş olması ve yaklaşık 7 milyar yıl yaşında olması onu benzersiz kılıyor.

TAKİP GÖREVİ PLANI

Araştırmacılar yalnızca gözlem yapmakla yetinmiyor; aynı zamanda kuyruklu yıldızı takip edebilecek bir uzay görevi tasarlıyor. Doğrudan yakalama fırsatı kaçırılmış olsa da, Solar Oberth Maneuver adı verilen özel bir manevra ile uzay aracının Güneş’in yerçekiminden hız kazanarak kuyruklu yıldızın peşine düşmesi planlanıyor. Simülasyonlara göre en uygun fırlatma tarihi 2035. Görev başarıyla uygulanırsa, uzay aracı 35 ila 50 yıl içinde hedefe ulaşabilir.

JÜPİTER YAKIN GEÇİŞİ

Kuyruklu yıldızın sıradaki durağı Jüpiter olacak. 16 Mart 2026’da gaz devinin yaklaşık 53,6 milyon kilometre yakınından geçmesi bekleniyor. Bu karşılaşma sırasında Juno uzay aracı gözlemler yapacak, ayrıca JUICE görevi de daha önce topladığı verileri paylaşacak. Ardından 3I/ATLAS, Güneş Sistemi’nden çıkışını sürdürecek ve 2026 ortalarına kadar teleskoplarla gözlemlenebilecek.