Techlosure 
Evren artık en parlak günlerini geride bıraktı; yeni yıldızların doğumu giderek azalıyor. Büyük Patlama’nın ardından ortaya çıkan ilk yıldızlardan sonra, geçen yıl James Webb Uzay Teleskobu Samanyolu’nda 13 milyar yıldan daha yaşlı üç yıldız keşfetti.
YILDIZLAR DOĞUYOR VE ÖLÜYOR
Yıldızların doğumu, devasa gaz ve toz bulutlarının yerçekimiyle sıkışıp ısınmasıyla gerçekleşiyor. Bu süreç sonunda genç yıldızlar ya da önyıldızlar ortaya çıkıyor. Işık ve ısı saçan bu gök cisimlerinin büyük çoğunluğu “cüce yıldız” olarak adlandırılıyor; Güneş de onlardan biri. Evrendeki yıldızların yaklaşık yüzde 90’ı bu sınıfa giriyor.
Her yıldızın ömrü sınırlı. Güneş gibi düşük kütleli olanlar milyarlarca yıl boyunca yanmaya devam ederken, Güneş’ten sekiz kat daha büyük olanlar yakıtlarını tükettiğinde muazzam bir “süpernova” patlamasıyla yok oluyor.
YAŞLI YILDIZLAR ÇOĞUNLUKTA
2013’te yapılan uluslararası bir araştırma, yıldızların yüzde 95’inin çoktan doğduğunu ortaya koymuştu. Çalışmanın başındaki David Sobral, “Artık yaşlı yıldızların hâkim olduğu bir evrende yaşıyoruz” diyerek bu gerçeği vurgulamıştı. Avrupa Uzay Ajansı’nın Euclid ve Herschel teleskoplarından elde edilen verileri inceleyen Prof. Douglas Scott ise, yıldız oluşumunun zirvesinin geride kaldığını ve her yeni nesilde daha az yıldız doğacağını belirtiyor.
Bilim insanları evrenin nihai sonunu kesin olarak öngöremese de en çok kabul gören senaryolardan biri “ısı ölümü” ya da “büyük donma.” Evren genişledikçe enerji giderek dağılacak, sıcaklık düşecek ve yaşamı sürdürecek koşullar ortadan kalkacak. Yıldızlar birbirinden uzaklaşacak, yakıtları bitecek ve yenileri oluşmayacak.
EVRENİN GELECEĞİ NE OLACAK?
Yine de Scott, Güneş yok olduktan sonra bile 10 ila 100 trilyon yıl boyunca yeni yıldızların doğabileceğini öngörüyor. Ancak “büyük donma” çok daha uzun sürecek gibi görünüyor. Radboud Üniversitesi’nden gökbilimcilerin bu yıl yayımladığı araştırmaya göre evrenin nihai sonu yaklaşık bir kenvigintilyon yıl sonra gerçekleşebilir. Bu sayı tam 78 sıfırdan oluşuyor ve evrenin geleceğinin ne kadar akıl almaz ölçekte olduğunu gözler önüne seriyor.
About the Author
