2018’de Danimarka’nın Ribe yakınlarında keşfedilen Damhus Hazinesi, 830-850 yıllarına tarihlenen 226 Viking kuruşunu içeriyor. Bu paraların bir kısmının, eritilmiş İslami dirhemlerden elde edilen gümüşle basıldığı ortaya çıktı. Bu durum, Vikinglerin yalnızca kuzey Avrupa ile değil, çok daha geniş bir ticaret ağıyla bağlantılı olduklarını kanıtlıyor.
VIKINGLER VE ARAPLAR ARASINDA ERKEN TİCARET
Analizler, Vikingler ile Arap dünyası arasındaki ticaret yollarının sanılandan çok daha erken kurulduğunu gösteriyor. İslami gümüşün İskandinavya’ya uzun mesafe ticaretiyle ulaştığı, bölgede bulunan İslami mücevherlerle de destekleniyor. Bu bulgular, Vikinglerin yalnızca yağmacı değil, aynı zamanda uluslararası tüccar kimliğini de ortaya koyuyor. Arap dünyasından gelen gümüş, İskandinavya’da ekonomik canlılık yaratırken, karşılığında kürk, balina yağı ve köle ticareti gibi ürünlerin ihraç edildiği düşünülüyor.
PARALARIN TASARIMI VE ÖZELLİKLERİ
Damhus tipi kuruşların bir yüzünde tanrı Odin/Wodan’ın portresi, diğer yüzünde ise öne bakan bir geyik figürü yer alıyor. Bu ikonografi, hem dini hem de kültürel kimliği yansıtırken, Vikinglerin kendi sembollerini koruyarak dış ticaretten elde ettikleri malzemeleri kendi dünyalarına uyarladıklarını gösteriyor. Çapları 19,5 mm’ye kadar çıkarken, ortalama ağırlıkları 0,98 gram olarak ölçülmüş. Bu küçük ama değerli paralar, dönemin ekonomik sisteminde önemli bir rol oynuyordu.

Damhus Hazinesi’nden “Damhus” tipi (KG 4) gümüş kuruşların fotoğraf örneği, ince bir varyasyonu gösterir: bir tarafta bir yüz (“Wodan”), diğer tarafta ise öne bakan bir geyik (“Canavar”) gösterilir, bu yüzden adları “Wodan/Canavar” türü. Maksimum çapları 19,5 mm (yaklaşık 0,77 inç) olup, ağırlıkları 0,8 ile 1,25 g (0,028 ila 0,044 oz) arasında değişir; ortalama 0,98 g (0,035 oz) olarak değişir.
ÜRETİM VE EKONOMİK DEĞER
Araştırmacılar, Ribe darphanesinde yüzbinlerce kuruş üretildiğini gösteren en az otuz farklı kalıp tespit etti. Bu üretim ölçeği, Vikinglerin erken döneminde parasal ekonomiye geçişin hızlandığını ortaya koyuyor. O dönemde tek bir kuruşla bira, ekmek veya basit aletler satın alınabiliyordu. Bu da gümüşün yalnızca bir süs eşyası değil, günlük yaşamda kullanılan bir değer ölçüsü olduğunu kanıtlıyor.
TARİHSEL BAĞLAM
Bu bulgular, 793’teki Lindisfarne baskını ile başlayan ve 1066’daki Stamford Köprüsü Muharebesi’nde sona eren erken Viking Çağı’na ışık tutuyor. Damhus Hazinesi’nin bulunduğu dönemde Danimarka hâlâ pagan krallıklara bölünmüş durumdaydı. Bu parçalanmış siyasi yapı içinde gümüş, hem ekonomik hem de politik güç göstergesi olarak kullanılıyordu. İslami gümüşün Viking dünyasına girmesi, Avrupa ile İslam dünyası arasında kültürel ve ekonomik bir köprü kurulduğunu gösteriyor.
Bu keşif, Vikinglerin ekonomik ve kültürel etkileşimlerinin Avrupa ile İslam dünyası arasında güçlü bir bağ kurduğunu ortaya koyuyor.