Techlosure 
2024’te Güneş’ten gelen yoğun parçacık akınlarıyla tetiklenen jeomanyetik süper fırtına, Dünya’nın plazmasferinde tarihi bir daralmaya yol açtı. Japonya Uzay Araştırma Ajansı’nın (JAXA) Arase uydusu, bu olağanüstü olayı ilk kez doğrudan ve kesintisiz ölçümlerle belgeledi.
PLAZMASFER ÇÖKÜŞÜ
10-11 Mayıs 2024’te yaşanan “Anneler Günü Fırtınası” sırasında plazmasferin dış sınırı 44.000 km’den 9.600 km’ye geriledi. Dokuz saat içinde %80 oranında daralan plazmasferin yeniden dolması dört günden fazla sürdü.
UYDU VE İLETİŞİM SİSTEMLERİ ETKİLENDİ
GPS doğruluğu bozuldu, uydu operasyonları sekteye uğradı ve iletişim altyapısında kesintiler yaşandı. Bu, Arase’nin 2017’den bu yana kaydettiği en uzun toparlanma süreci olarak kayıtlara geçti.
AURORALAR ORTA ENLEMLERDE GÖRÜLDÜ
Dünya’nın manyetik alanındaki sıkışma, parçacıkların kutuplardan daha uzak bölgelere ulaşmasına neden oldu. Bu sayede Japonya, Meksika ve Güney Avrupa gibi orta enlem bölgelerinde bile aurora ışıkları gözlemlendi.
NEGATİF FIRTINA FAKTÖRÜ
Araştırmacılar, atmosferdeki kimyasal değişimlerin iyonosferdeki oksijen iyonlarını azaltarak plazmasferin dolumunu yavaşlattığını belirledi. Bu görünmez “negatif fırtınalar” yalnızca uydu sistemleriyle tespit edilebiliyor.
Nagoya Üniversitesi’nden Dr. Atsuki Shinbori’ye göre, bu gözlemler gelecekteki uzay hava tahminleri için kritik bir veri seti sunuyor. Teknolojik sistemlerin korunması ve uzay havasının etkilerinin anlaşılması açısından Arase’nin bulguları devrim niteliğinde.
About the Author
