On yıllık inşaat sürecinin ardından Çin’in güneyindeki Kaiping dağlarının altında kurulan Jiangmen Yeraltı Nötrino Gözlemevi (JUNO), ilk gözlemlerini olağanüstü bir doğrulukla tamamladı.
EVRENDE EN YAYGIN GÖRÜLEN MADDE
Bilim insanlarının “hayalet parçacıklar” olarak adlandırdığı nötrinolar, kütlesiz ve neredeyse elektrik yükü taşımayan yapılarıyla evrenin en yaygın maddelerinden biri kabul ediliyor. Her saniye trilyonlarca nötrino görünmez şekilde bedenimizden geçiyor. Ancak düşük enerji seviyeleri nedeniyle bu parçacıkları tespit etmek uzun yıllardır büyük bir zorluk oluşturuyordu.
SIRALAMALARINI BELİRLEYECEK
350 milyon dolardan fazla maliyetle inşa edilen, 20 bin tonluk dev küresel dedektörün temel amacı nötrinoların kütle sıralamasını belirlemek. Henüz yalnızca 86 gün önce faaliyete geçen JUNO, şimdiden dikkat çekici veriler elde etti. Mainz Üniversitesi’nden araştırmacılar, cihazın nötrino salınım parametrelerini geçmiş tüm deneylere kıyasla çok daha yüksek hassasiyetle ölçtüğünü açıkladı.
FARKLI ÜLKELERDEN DESTEK
Geçmişte Güneş’ten gelen nötrinoların beklenenden az gözlemlenmesi “güneş nötrino gerilimi” olarak bilinen gizemi doğurmuştu. Daha sonra bu parçacıkların yolculuk sırasında farklı türlere dönüşebildiği keşfedilmişti. JUNO’nun yeni verileri, bu dönüşümün hassas ölçümlerini doğrulayarak cihazın olağanüstü doğrulukla çalıştığını gösteriyor.
Proje yöneticisi Yifang Wang, “Sadece iki ayda ulaşılan bu hassasiyet, JUNO’nun planlandığı gibi işlediğini kanıtlıyor” dedi.
Çin’de kurulmuş olsa da JUNO, uluslararası bir bilim seferi niteliği taşıyor. İtalya, Fransa, Rusya, Almanya ve ABD’nin de aralarında bulunduğu 17 ülkeden 700’den fazla araştırmacı bu dev gözlemevinin çalışmalarına katkı sağlıyor.