Techlosure 
NASA’nın Curiosity gezgin aracı, Mars yüzeyinden mercanı andıran bir kaya parçasının siyah-beyaz görüntüsünü Dünya’ya gönderdi.
NET BİR ŞEKİLDE GÖRÜNTÜLENDİ
Görüntü, rover’ın üzerindeki yüksek çözünürlüklü uzaktan mikro görüntüleyici kamerayla çekildi. Fotoğrafta, yaklaşık 2,5 santimetre genişliğindeki bu küçük kaya parçası net biçimde seçilebiliyor. Bilim insanları, bu formasyonun milyonlarca yıl önce Mars’taki suyun mineraller bırakmasıyla başladığını, ardından kum yüklü rüzgârların uzun süreli aşındırmasıyla günümüzdeki mercan benzeri dokusunu kazandığını belirtiyor. Araştırmacılar, benzer kaya oluşumlarının Mars’ta nadir bulunmadığını ve bu süreçlerin milyarlarca yıl önceye dayandığını vurguluyor.
CURIOSITY’NİN MARS’TAKİ BAŞLICA KEŞİFLERİ
Curiosity, Gale Krateri’nde antik su izlerinden minerallerin dağılımına; organik moleküllerden mevsimsel metan salınımlarına kadar Mars’ın geçmiş iklimini ve yaşanabilirlik potansiyelini ortaya koydu.
GÖREV AMAÇLARI VE TEMEL ÖZELLİKLER
Curiosity, Mars Bilim Laboratuvarı (MSL) misyonunun bir parçası olarak 6 Ağustos 2012’de Gale Krateri’ne indi. Görev hedefleri arasında Mars’ın iklim ve jeolojisini incelemek, bölgenin mikropların yaşayabileceği çevresel koşulları barındırıp barındırmadığını değerlendirmek ve insanlı keşiflere hazırlık amaçlı radyasyon ölçümleri yaparak gezegensel yaşanabilirlik çalışmalarını desteklemek yer alıyor.
BİLİMSEL CİHAZLAR
Curiosity’nin üzerinde yer alan başlıca bilimsel enstrümanlar:
| Cihaz Adı | İşlevi |
|---|---|
| MastCam | Yüksek çözünürlüklü renkli görüntüleme |
| ChemCam | Lazer spektrometri ile element analizleri |
| APXS | Alfa Parçacık X-ışın tayfölçer (mineral bileşim) |
| SAM | Organik moleküller ve gaz analizi |
| CheMin | Kırınım tekniğiyle mineraloji incelemesi |
| REMS | Çevresel ve radyasyon ölçümleri |
| RAD | Yüzey radyasyon seviyelerinin değerlendirilmesi |
| Navcams & Hazcams | Seyir ve tehlike kaçınma kameraları |
| DAN | Yer altı nem ve hidrojen tespiti |
| MAHLI & MARDI | Makro fotoğraf ve iniş kamerası |
ÖNEMLİ KEŞİFLER
- Curiosity, ilk iniş bölgesinde pürüzsüz, yuvarlak kum taşlarından oluşan bir nehir yatağına (Yellowknife Bay) rastladı. Bu bulgu, Gale Krateri’nin milyarlarca yıl önce akarsu ağı ve göl benzeri ortamlar barındırdığını gösterdi.
- Sampler’lar, çamurtaşı ve kil mineralleri gibi suyla etkileşime girmiş kayaçları tespit etti. Bu mineraller, Mars’ın eski dönemlerinde göl suyunun kimyasal kalitesini ve pH düzeyini açığa çıkardı.
- SAM cihazı, yüzey ve kayalar içinde basit karbonlu organik bileşiklere dair izlere ulaştı. Bu tür moleküller, yaşam için gerekli temel yapı taşlarının Mars’ta mevcut olabileceğini işaret ediyor.
- RAD ve SAM ölçümleri, atmosferde düşük seviyede metan değerlerinin yıl içindeki değişimlerini ortaya koydu. Metan kaynağının jeolojik mi yoksa biyolojik mi olduğu hâlâ tartışılıyor.
- RAD, Mars yüzeyindeki kozmik radyasyon ve güneş kaynaklı parçacık akışını kaydetti. Bu veriler, gelecekteki insanlı görevlerin koruyucu sistem tasarımları için kritik.
- Rover’ın uzaktan mikro görüntüleyici kamerasıyla alınan siyah-beyaz fotoğraflarda, 2,5 cm genişliğinde mercan dokusunu andıran bir kaya parçası belirlendi. Bu oluşum, antik sudan çökelmiş minerallerin rüzgâr aşındırmasıyla bugünkü halini aldı.
DÜNYA’DA DAHA DETAYLI İNCELENECEK
Curiosity’nin kazandırdığı jeolojik ve kimyasal veriler, Perseverance odağındaki biyobelirteç arayışlarını ve ESA’nın Rosalind Franklin misyonu kapsamında daha derin sondaj yöntemlerini şekillendiriyor. Ayrıca Mars Sample Return projeleriyle, Curiosity’nin topladığı örneklerin Dünya’ya getirilip detaylı analiz edilmesi planlanıyor.
About the Author
