IBM’in son kuantum deneyi, şifre kırma gücüne yaklaşan bilgisayarların artık bilim kurgu olmaktan çıktığını gösteriyor. Araştırmacılar, 120 kübitlik dolanık bir kuantum durumu oluşturarak bugüne kadarki en büyük ve en kararlı çoklu kübit dolanıklığını başardı. Kuantum dolanıklığı, parçacıkların görünmez bir şekilde birbirine bağlanarak senkronize davranmasını ifade ediyor.
ŞİFRELEME SİSTEMLERİ İÇİN YENİ BİR DÖNEM
“Big Cats: Entanglement in 120 Qubits and Beyond” başlıklı yeni çalışmada, tüm kübitlerin tek bir kuantum sistem gibi hareket ettiği kanıtlandı. Bu gelişme, gelecekte modern şifreleme sistemlerini çözebilecek hatasız kuantum bilgisayarların önünü açabilir.
IBM ekibi, Schrödinger’in “kedi durumu” düşünce deneyinden ilham alarak GHZ durumunu kullandı. Bu yapı sayesinde her kübit aynı anda hem “0” hem “1” olabilir; biri değiştiğinde tüm sistem birlikte tepki verir. Elde edilen 0.56 doğruluk (fidelity) değeri, 120 kübitin tamamının gerçekten dolanık olduğunu gösteriyor ve bu alandaki en yüksek seviye olarak kayda geçti.
Bu karmaşık sistem doğrudan test edilemese de IBM, parite salınımı ve istatistiksel doğruluk tahmini gibi yöntemlerle sistemin tutarlılığını ölçtü. Rastgele örneklemelerle yapılan analizler, milyarlarca olası konfigürasyonun yerine geçerek sistemin güvenilirliğini ortaya koydu.
KRİPTO PARA AĞLARI İÇİN ALARM ZİLLERİ ÇALIYOR
Uzmanlara göre bu gelişme yalnızca bilimsel bir dönüm noktası değil, aynı zamanda Bitcoin ve diğer kripto para ağları için ciddi bir uyarı niteliği taşıyor. Kuantum bilgisayarlar, Bitcoin’in kullandığı ECDSA şifreleme sistemini kırabilecek seviyeye yaklaşıyor. Henüz doğrudan bir tehdit olmasa da IBM, Google ve Quantinuum gibi şirketlerin 2030’a kadar hata toleranslı kuantum sistemler geliştirmeyi hedeflemesi, bu süreci hızlandırabilir.
Project 11’in kurucusu Alex Pruden, “Satoshi Nakamoto’ya ait olduğu düşünülen milyonlarca Bitcoin, yeterince güçlü bir kuantum bilgisayar ortaya çıktığında tehlikeye girebilir” diyerek potansiyel riskin altını çizdi.