Utah Üniversitesi’nde görev yapan mühendisler, ticari protezleri yapay zekâ ve ileri seviye sensörlerle donatarak adeta “kendi aklına sahip” bir biyonik el geliştirdi. İnsan niyetini makine hassasiyetiyle buluşturan bu yenilik, kullanıcıların nesneleri kavramak için harcadığı zihinsel eforu ortadan kaldırarak daha doğal ve güvenli bir deneyim sunuyor.
DOKUNMA DUYUSUNU TAKLİT EDİYOR
Medikal teknoloji ve robotik rehabilitasyon alanında önemli bir dönüm noktası olarak görülen bu çalışma, protezlerin işlevselliğini artırırken kullanıcı üzerindeki bilişsel yükü azaltmayı hedefliyor. TASKA Prosthetics ile iş birliği yapan araştırmacılar, dokunma duyusunu taklit eden ve nesnenin şekline göre kavrama biçimini otonom şekilde ayarlayabilen bir biyonik el tasarladı.
YAPAY SİNİR AĞI VE ULTRA HASSAS SENSÖRLER
Yeni sistemin en dikkat çekici özelliği, parmak uçlarına yerleştirilen optik yakınlık ve basınç sensörleri. Bir pamuk topunun hafif dokunuşunu bile algılayabilen bu sensörlerden gelen veriler, özel olarak eğitilmiş bir yapay sinir ağı tarafından işleniyor. Kullanıcı bir nesneyi tutmak istediğinde sistem devreye giriyor ve parmakların konumunu nesnenin şekline göre otomatik olarak ayarlıyor. Böylece parmaklar bağımsız ama koordineli bir şekilde çalışarak optimum kavrama sağlıyor.
KONTROL PAYLAŞIMI: BARDAK EZİLMEDEN TUTULUYOR
Araştırmada öne çıkan bulgulardan biri, “kontrol paylaşımı” algoritmasının başarısı oldu. Kullanıcı yalnızca tutma veya bırakma kararını verirken, yapay zekâ sürecin nasıl gerçekleşeceğini yönetiyor. Utah NeuroRobotics Laboratuvarı’ndan Dr. Jacob A. George, sistemi şu sözlerle özetledi: “Biraz yapay zekâ ekleyerek kavramanın teknik detaylarını protezin kendisine devredebildik. Sonuç, daha sezgisel ve becerikli bir kontrol oldu.”
Bilek ve dirsek ampütasyonu bulunan dört katılımcı üzerinde yapılan testlerde, kullanıcıların plastik bardaktan su içmek gibi hassas basınç gerektiren görevleri bardağı ezmeden veya düşürmeden başarıyla tamamladığı görüldü.
GELECEK VİZYONU: ZİHİNLE KONTRTOL EDİLEN PROTEZLER
Utah ekibi, bu teknolojiyi bir adım öteye taşıyarak doğrudan beyinle iletişim kuracak sinir arayüzleri üzerinde çalışıyor. Nihai hedef, gelişmiş sensörlerin sağladığı dokunsal geri bildirimi beyne ileterek protez uzuvların biyolojik bir uzuv gibi hissedilmesini ve yönetilmesini sağlamak.